Saudijski prestolonasljednik u zvaničnoj posjeti Britaniji

Aktivisti Mohammeda bin Salmana optužuju da je glavni arhitekt rata u Jemenu (Reuters)

Piše: Claire Gilbody-Dickerson

London, Engleska – Mohammad bin Salman bi zvaničnu posjetu Velikoj Britaniji trebao početi u srijedu, a dok vladajuća Konzervativna partija i kraljevska porodica prostiru crveni tepih za krunskog princa Saudijske Arabije, opozicioni političari i grupe za ljudska prava pozivaju britansku premijerku Theresu May da iskoristi ovo putovanje da pokrene pitanje odnosa ove kraljevine spram ljudskih prava.

Očekuje se da će se demonstranti u srijedu okupiti ispred Downing Streeta u Londonu od 18:00 sati po srednjoevropskom vremenu, kako bi protestirali protiv posjete.

Program puta krunskog princa, poznatog kao MBS, uključuje posjetu seoskoj rezidenciji Therese May u četvrtak, kako bi obavili razgovore, zatim ručak s kraljicom Elizabeth te večeru s prinčevima Charlesom i Williamom.

Britanski ministar vanjskih poslova Boris Johnson je pohvalio nacionalni program 32-godišnjeg saudijskog prestolonasljednika, nazvanog “Vision 2030”, koji predstavlja niz reformi kojim se planira modernizacija zaljevske države, a u kolumni objavljenoj 28. februara je napisao da zaljevski krunski princ zaslužuje podršku Velike Britanije.

Niz društvenih reformi

U kraljevstvu se Mohammedu bin Salmanu pripisuju zasluge za predvođenje niza društvenih reformi, poput dozvole ženama da voze i ukidanje 35-godišnje zabrane za kino-dvorane.

Međutim, aktivisti kažu da Saudijska Arabija i dalje ima lošu historiju odnosa spram ljudskih prava te su upozorili na interpretaciju ovih reformi kao glasnika novih sloboda.

U utorak se Jeremy Corbyn, lider glavne opozicione Laburističke partije, pridružio zboru aktivista, kazavši da Theresa May treba krunskom princu poručiti da Velika Britanija više neće snabdijevati oružjem Rijad “dok se nastavlja devastirajuće bombardiranje Jemena, predvođeno Saudijskom Arabijom”.

Theresa May bi, također, “jasno trebala naglasiti jako protivljenje Velike Britanije široko rasprostranjenog kršenja ljudskih i građanskih prava u Saudijskoj Arabiji”, rekao je on.

Caroline Lucas, bivša čelnica Stranke zelenih, u utorak je na Twitteru napisala: “Zar nije vrijeme da prestanemo pružati tretman crvenog tepiha despotima i diktatorima?”

Prema Downing Streetu, na sastanku će se razgovarati o međunarodnim izazovima, poput terorizma, ekstremizma, sukoba i humanitarne krize u Jemenu i drugim regionalnim pitanjima, poput Iraka i Sirije.

Hiljade ubijenih u Jemenu

Od kad je u martu 2015. godine u Jemenu započeta vojna intervencija, predvođena Saudijskom Arabijom, arapska najsiromašnija zemlja se našla na ivici devastirajuće humanitarne krize, a najmanje 10.000 ljudi je ubijeno.

Britanski proizvođači oružja su neki od najvećih saudijskih snabdjevača oružjem, a britanska vlada je odobrila izvozne dozvole vrijedne milijarde funti u protekle tri godine.

Aktivisti optužuju Mohammeda bin Salmana da je “glavni arhitekt” jemenskog rata, za koji su Ujedinjeni narodi kazali da predstavlja najgoru svjetsku humanitarnu krizu.

Prema Kampanji protiv trgovine oružjem, jedne od grupa koje predvode proteste u srijedu, Velika Britanija je u protekle tri godine dozvolila izvoz oružja Saudijskoj Arabiji vrijednog 4,6 milijardi funti (6,4 milijarde dolara).

“Krunski princ je nadzirao brutalnu represiju i zlostavljanje saudijskog naroda te užasne zločine koji su počinjeni protiv naroda Jemena”, rekao je za Al Jazeeru Andrew Smith, čelnik CAAT-a.

Duga historija zlostavljanja

“Unatoč njegovoj reputaciji liberala i reformatora, on je predvodnik režima koji ima jednu od najgorih historija odnosa spram ljudskih prava u svijetu.”

On je optužio Veliku Britaniju da nije iskoristila priliku da saudijsku vladu drži odgovornom za takvo stanje.

“Velika Britanija je u potpunosti bila saučesnica u tim zlostavljanjima. Godinama je naoružavala i podržavala saudijsku vojsku, dok su britanski borbeni avioni i bombe igrali ključnu ulogu u uništavanju Jemena.”

“Fotografije krunskog princa na stepenicama Downing Streeta će biti prikazane širom svijeta, a iskoristit će ih režim da se legitimizira na svjetskoj sceni. Theresa May diktaturi daje u ruke veliki propagandni alat.”

Smith je pozvao premijerku da zaustavi prodaju oružja, kazavši: “Decenijama je Velika Britanija prioritizirala interesa proizvođača oružja iznad saudijskoj naroda. Tokom protekle tri godine ih je prioritizirala iznad života jemenskog naroda. Bez obzira koliko god sukob postao, Theresa May i njene kolege su nastavile u njega slati oružje.”

List The Financial Times je objavio u ponedjeljak da će Saudijska Arabija i Velika Britanija potpisati niz sporazuma tokom ove posjete, a diplomati kažu da bi ti sporazum mogli vrijediti više od 100 milijardi dolara.

Najvažnije je profitabilno tržište

Profesor Paul Rogers sa Katedre za mir Univerziteta u Bedfordu je za Al Jazeeru kazao: “Britanska vlada Saudijsku Arabiju smatra veoma profitabilnom za britanski izvoz oružja, tako da pitanje ljudskih prava u kraljevini nije u centru trenutnog razmišljanja vlade, jer se radi o velikom novcu.”

Uoči posjete su vidljivi napori u prijestolnici da se ujedno uputi dobrodošlica krunskom princu, ali i da se odbije njegova posjeta.

 

 

Dok su demonstranti vozili kombije ulicama Londona na kojim je pisalo “Britanija ne bi smjela pozdraviti ratnog zločinca Mohammeda bin Salmana”, na društvenim mrežama su objavljene fotografije drugih vozila na kojim su pisale poruke “#Dobrodošao saudijski krunski prinče”.

“Dosta je raširen stav u Velikoj Britaniji da je Britanija tako voljna da ide ruku pod ruku Saudijcima jer su tamo dobra tržišta i zbog toga okreće glavu od tih zlostavljanja, i to ne samo u Jemenu”, rekao je Rogers.

Uoči ove posjete, deseci hiljada Britanaca su potpisali online peticiju u kojoj su zatražili da Theresa May otkaže posjetu i da zahtijeva da Saudijska Arabija okonča pogubljenja.

Izvor: Al Jazeera


Povezane

Više iz rubrike TEME
POPULARNO