AP: Saudijske čistke ukorak s usponom krunskog princa

Krunski princ Mohammed bin Salman bio bi prvi iz svoje generacije koji je postao kralj (EPA)
Krunski princ Mohammed bin Salman bio bi prvi iz svoje generacije koji je postao kralj (EPA)

Iznenadne smjene i hapšenja desetaka ministara, članova kraljevske porodice, zvaničnika i viših oficira u Saudijskoj Arabiji nemaju presedana u historiji te 85 godina stare tajanstvene kraljevine.

Bez presedana je, međutim, i zasad nezaustavljivi uspon na vlast 32-godišnjeg princa, koji je samo prije tri godine bio malo uočljiv među starijim i iskusnijim prinčevima, konstatira AP.

Politički analitičar Marwan Bishara rekao je da je “u posljednje dvije i po godine bilo znakova da bi ovakvo nešto moglo uslijediti, da će mladi ambiciozni i bezobzirni prestolonasljednik, a prethodno zamjenik prestolonasljednika, napredovati u hijerarhiji vlasti u Saudijskoj Arabiji, da u tome ima blagoslov svog oca, kralja Salmana, i da je odlučan provesti različite promjene u samoj Saudijskoj Arabiji i vanjskoj politici zemlje, koje su dovele do rata u Jemenu, zaljevske krize i tako dalje”.

Saudijska Arabija, koju je 1932. godine osnovao kralj Abdulaziz ibn Saud, dosad je imala šest kraljeva i svi su bili sinovi osnivača države, koji je preminuo 1953. godine.

Nijedan od njih nije preuzeo vlast u naftom bogatoj kraljevini prije nego što je napunio 50 godina, prenosi Tanjug.

Sadašnji monarh, kralj Salman, imao je 79 godina kad je prije gotovo tri godine stupio na tron.

Šokantni potezi

Krunski princ Mohammed bin Salman (32), čiji su šokantni koraci u subotu uvečer ukazali na odvažan pokušaj da svoju moć konsolidira kroz mjere borbe protiv navodne korupcije, bio bi prvi iz svoje generacije koji je postao kralj, čime bi se vlast prebacila sa sinova osnivača države, kralja Abdulaziza, na njegove unuke.

Privedeni, čija su imena objavljena na društvenim mrežama, neistomišljenici su nedavno imenovanog prestolonasljednika, princa Mohammeda bin Salmana. 

Decenijama je moć u Saudijskoj Arabiji prelazila s brata na brata, ali princ Mohammed bin Salman trebao bi prijesto naslijediti od svog oca. On već ima položaj ministra odbrane i kontrolira sve aspekte privrede, planiranja, reformi i sigurnosti u zemlji.

Prije samo nekoliko mjeseci njegove perspektive dolaska na tron bile su manje izvjesne. U aprilu 2015. imenovan je zamjenikom krunskog princa, odnosno drugog po redu u liniji nasljeđivanja, što je iznenadilo mnoge starije i iskusnije članove vladajuće porodice.

Niz nasljednika

Prvu u nizu nasljednika prijestola bio je princ Mohammed bin Nayef, iskusni član kraljevske porodice. Njega je, međutim, kralj Salman izbrisao iz linije nasljeđivanja i oduzeo mu funkcije šefa Vijeća za borbu protiv terorizma i ministra unutrašnjih poslova.

Nakon toga kraljev sin, princ Mohammed bin Salman, ostao je s malo rivala na putu do trona. On je u junu ove godine i zvanično postao krunski princ, odnosno prestolonasljednik.

AP podsjeća da je kralj Salman na početku svoje vladavine uklonio svog polubrata, princa Muqrina, iz nasljednog reda.

Teorijski, za izbor krunskog princa bilo je zaduženo tzv. “Vijeće za vjernost”, tijelo koje je 2007. formirao tadašnji kralj Abdullah, sastavljeno od sinova i istaknutih unuka osnivača zemlje.

Uloga tog tijela, međutim, kao i njegov značaj u promjenama od 2015. bili su ograničeni.

Apsolutistička monarhija

Uprkos nekim naporima da se odlučuje konsenzusom, Saudijska Arabija ostaje apsolutistička monarhija, gdje sve krupne odluke donosi kralj.

Ali, čak i ako je bilo razmimoilaženja, kraljevska porodica dugo je slijedila tradiciju da govori “jednim glasom”, posebno u vezi s pitanjima nasljeđivanja, kako bi mogla nastupiti ujedinjeno pred moćnim saudijskim plemenima i vjerskim čelnicima.

Hapšenje istaknutih prinčeva, izgleda, preokreće način na koji kraljevska porodica pristupa unutrašnjim sporovima.

Izvor: Agencije


Povezane

Nova politička abeceda S. Arabije odvija se u tajnosti, a prijestolonasljednik preuzima sve sigurnosne aparate, kaže politički analitičar Marwan Bishara.

05 Nov 2017
Više iz rubrike Svijet
POPULARNO