Japan i Kina u jeku tenzija dogovorili vojnu crvenu liniju komunikacije

Usred povećanih tenzija između Kine i Japana oko spornih ostrva i Tajvana, ministri odbrane dvije zemlje su dogovorili uspostavljanje crvene linije kao mehanizam komunikacije za rješavanje potencijalnih kriza i izbjegavanje incidenata, pišu svjetski mediji, prenosi Beta.

Japan i Kina saglasili su se da uspostave vojnu crvenu liniju u hladnoratovskom stilu između dvije zemlje usred tenzija oko Tajvana i ostrva u blizini Okinawe, ističe Times.

Ministri odbrane Japana i Kine, Nobuo Kishi i Wei Fenghe razgovarali su 27. decembra na video konferenciji o pitanjima regionalne bezbjednosti, kao i o opasnosti od incidenta između snaga dvije zemlje.

To je, ukazuje londonski list, bio prvi razgovor ministara odbrane dvije zemlje i trajao je više od dva sata, duže nego što je bilo predviđeno.

Prema saopštenju kineskog ministarstva odbrane, Vei je rekao da dvije strane treba da povećaju razmjene na visokom nivou i praktičnu saradnju, zajednički upravljaju rizicima, spriječe eskalaciju sukoba i unaprijede saradnju u oblasti odbrane.

On je takođe rekao da će Kina čuvati svoj teritorijalni suverenitet i pomorska prava i interese u Istočnom kineskom moru i nad ostrvima Diaoju, poznatim u Japanu kao ostrva Senkaku.

Kishi je, s druge strane, istakao značaj mira i stabilnosti u Tajvanskom moreuzu i izrazio zabrinutost zbog ulaska kineskih brodova u teritorijalne vode oko ostrva Senkaku u prefekturi Okinava.

Ta nenaseljena ostrva pod kontrolom Japana, ističe Times, izvor su spora Tokija i Pekinga od 2012. godine, kada ih je japanska vlada kupila od privatnog vlasnika. Kina dugo tvrdi da polaže pravo na suverenitet nad ostrvima.

Sporni otoci

Crvena linija Washington-Moskva, uspostavljena 1963. poslije kubanske raketne krize, bila je ikona Hladnog rata, mada u stvarnosti nikada nije bilo telefonske linije, već je prvo bio teleprinter, zatim faks, a onda bezbjedan sistem elektronske pošte 2008, ukazuje Times, dodajući da još nije odučeno kakav će oblik imati specijalna vojna veza Japan-Kina.

Iako je, prema japanskim zvaničnicima, dogovorena crvena linija kao vanredni mehanizam komunikacije za rješavanje potencijalnih kriza oko spornih ostrva i Tajvanskog moreuza, osobe upoznate s razgovorima upozoravaju da posljednji znak dogovora možda ne predstavlja značajan napredak u vrijeme povećanih tenzija, piše Financial Times.

Ministri su, prema saopštenju japanskog ministarstva odbrane, dogovorili “blagovremeno uspostavljanje” crvene linije između dvije vojske kako bi se poboljšala efikasnost pomorskog i vazdušnog komunikacionog mehanizma, sistema uspostavljenog 2018. za sprečavanje nenamjernih sukoba.

S druge strane, kinesko ministarstvo nije direktno spomenulo posebnu liniju, mada je navelo da postoji potreba za jačanjem veze i komunikacije između dva ministarstava odbrane.

Kina i Japan više od jedne decenije raspravljaju o crvenoj liniji, ukazuje Financial Times, dodajući da su dvije strane dogovorile njeno uspostavljanje 2007., ali da nisu uspele da finalizuju detalje.

Japan upravlja ostrvima, poznatim kao Senkaku u Japanu i Diaoju u Kini od 1972. godine, ali tenzije oko tog lanca, 1.900 kilometara jugozapadno od Tokija, tinjaju godinama, ukazuje CNN, ističući da Kina sve češće šalje svoje brodove, uključujući brodove obalske straže do tih ostrva, što Tokio smatra osporavanjem njegovog međunarodno priznatog suvereniteta nad njima.

Tajvan važan za sigurnost Japana

Dok je japansko ministarstvo poslije razgovora saopštilo da je Kishi rekao da je Japan ozbiljno zabrinut zbog takvih aktivnosti kineske Narodnooslobodilačke vojske i brodova obalske straže, Kina je u svom saopštenju ostala pri svojim pretenzijama na suverenitet nad ostrvima.

Iako su ostrva Senkaku/Diaoju godinama u centru tenzija između Japana i Kine, Tokio pokazuje sve veću zabrinutost zbog situacije oko Tajvana, ostrva sa samoupravom na 200 kilometara od istočne obale Kine, ali i samo 110 kilometara od južnog japanskog ostrva Jonaguni u prefekturi Okinawa.

Vladajuća Komunistička partija Kine nastavlja da gleda na Tajvan kao na neodvojivi dio svoje teritorije uprkos tome što ga nikada nije kontrolisala. S druge strane, ukazuje CNN, Japan, koji je kontrolisao Tajvan od 1895. do kraja Drugog svjetskog rata, smatra da to ostrvo ima centralni značaj za njegovu nacionalnu bezjbednost.

Tokio je u julu objavio svoju godišnju odbrambenu bijelu knjigu s dosad najsnažnijim formulacijama o Tajvanu, navodeći da je “stabilizacija situacije oko Tajvana važna za bezbjednost Japana” i Kishi je tada rekao da situaciju treba pratiti s “osjećajem krize”.

U intervjuu za CNN u septembru istakao je da je “ono što se dešava na Tajvanu direktno povezano sa Japanom”, pošto se 90 posto energije koju Japan koristi uvozi preko oblasti oko Tajvana.