Studija: Pronađen polonij u Arafatovim kostima

Švicarski naučnici koji su testirali uzorke posmrtnih ostataka Yassera Arafata pronašli su tragove radioaktivnog polonija bar 18 puta većeg nivoa od normalnog, zbog čega se sa 83 posto sigurnosti može zaključiti da je preminuli palestinski vođa otrovan.

Naučnici Univerzitetskog centra pravne medicine u Lozani, u izvještaju na 108 strana koji Al Jazeera ekskluzivno objavljuje, pronašli su neprirodno visok nivo polonija u Arafatovim rebrima i karlici, kao i u zemlji gdje su ležali njegovi organi u raspadu.

Naučnici, u saradnji s kolegama iz Francuske i Rusije, preuzeli su uzorke u novembru prošle godine, nakon što je Arafatovo tijelo ekshumirano iz mauzoleja u Ramallahu, na okupiranoj Zapadnoj Obali.

Dave Barclay, poznati američki forenzičar i patolog, rekao je za Al Jazeeru da je nakon ovih rezultata siguran da je Arafat ubijen.

“Yasser Arafat je umro od posljedica trovanja polonijem”, rekao je on. “Pronašli smo ‘pištolj koji se dimi’, koji je uzrokovao njegovu smrt. Ono što ne znamo je ko je u to vrijeme držao taj ‘pištolj’.”

“Nivo polonija u rebru Yassera Arafata, koje je analizirano, iznosi blizu 900 milibekerela. To je 18 ili 36 puta više od prosjeka, zavisno od stručne literature.”

Suha Arafat, udovica preminulog palestinskog vođe, dobila je kopiju izvještaja u utorak u Parizu.

“Nakon što su došli s rezultatima, ponovo oplakujem Yassera. To je kao da ste mi upravo rekli da je umro”, rekla je ona.

Švicarski naučnici istraživali su samo šta je uzrokovalo Arafatovu smrt. Nisu istraživali niti zaključivali ko ga je i kako ubio.

Misteriozna bolest

Do oktobra 2004. godine, pred kraj druge intifade [ustanka], Arafat je više od dvije godine bio u predsjedničkoj palati u Ramallahu, koju su izraelske trupe okružile i djelimično razrušile.

Bio je star i slab, ali njegovi ljekarski nalazi pokazuju da je “bio dobrog općeg zdravlja i (da) nije imao specifične faktore rizika”, navodi se u izvještaju.

U večernjim satima 12. oktobra Arafatu je odjednom pozlilo nakon što je jeo. Imao je simptome mučnine, povraćanja i bolova u stomaku i njegov lični ljekar dijagnosticirao je gripu.

Arafatovo zdravstveno stanje ubrzo se pogoršalo. Egipatski i tuniski doktori koji su doletjeli da ga pregledaju nisu mogli ukazati na izvor njegove bolesti.

Blijed i slab Arafat je iz predsjedničke palate 29. oktobra iznesen na invalidskim kolicima. Mahao je i slao poljupce ljudima koji su okružili palatu.

Prenesen je u helikopter i prevezen u Jordan. Zatim je avionom francuske Vlade prevezen u Pariz, na hitno liječenje u vojnoj bolnici Percy.

Francuski ljekari nisu mogli dijagnosticirati niti zaustaviti pogoršanje Arafatovog zdravstvenog stanja, te je on uskoro pao u komu.

Jedanaestog novembra Arafat, simbol borbe za palestinsku državnost, preminuo je u 75. godini života.

Istraga Al Jazeere

Ljekari u bolnici Percy nisu uradili autopsiju, objavili uzrok smrti, niti objavili njegove nalaze, što je podgrijalo špekulacije o uzroku rapidnog pogoršanja zdravstvenog stanja.

Mnogi palestinski zvaničnici bliski Arafatu vjerovali su da je on otrovan. Na Zapadu su kružile glasine da je umro od AIDS-a.

Neki ljekari su sugerirali da je Arafatovu smrt uzrokovala leukemija ili bolest prenesena hranom, dok su drugi govorili da je jednostavno umro zbog starosti.

Do 2011. godine, kada je Al Jazeera počela istragu, Arafatov slučaj bio je neriješen. Tokom istrage Suha Arafat dala je mreži pristup kompletnim medicinskim podacima njenog supruga, kao i torbi s njegovim ličnim stvarima, u kojoj je bila i odjeća koju je nosio posljednjih dana života.

Testovi koje su obavili švicarski naučnici, autori novog izvještaja, pokazali su povišen nivo izotopa polonija-210 u krvi, znoju i mrljama urina na Arafatovoj odjeći.

U julu 2012. godine Al Jazeera je objavila rezultate svoje istrage u dokumentarnom filmu Šta je ubilo Arafata. Dokumentarac je izazvao francusku istragu o ubistvu i ekshumaciju Arafatovih posmrtnih ostataka.

Uzeto je 60 uzoraka njegovog tkiva, a po 20 uzoraka je predato švicarskom timu, francuskom timu sudija i forenzičara koji su radili na istrazi o ubistvu, te ruskoj grupi koju je pozvala Palestinska uprava.

Očekuje se da će Rusi uskoro objaviti svoje rezultate. Ne očekuje se da će Francuzi objaviti svoje rezultate prije okončanja istrage o ubistvu.

Saad Djebbar, advokat Suhe Arafat, rekao je da je švicarski izvještaj “bitan komad slagalice”, koji bi mogao pomoći francuskoj istrazi o ubistvu.

Rijedak, ali smrtonosan otrov

Polonij je mekani, srebreno-sivi metal, sastavni dio rude uranija. Izotop polonij-210 ispušta vrlo radioaktivne alfa-čestice, ali one zrakom ne putuju više od nekoliko centimetara “i zaustavlja ih list papira ili mrtvi sloj vanjske kože na našim tijelima”, prema Međunarodnoj agenciji za atomsku energiju.

Iz tog razloga polonij-210 nije rizičan za zdravlje čovjeka ukoliko je izvan tijela, ali doza od 0,1 mikrograma – veličina jedne trunke prašine, teške manje od milionitog dijela snježne pahulje – mogla bi biti smrtonosna ukoliko se u tijelo unese kroz hranu, tečnost ili se udahne zagađeni zrak.

Poznat je jako mali broj slučajeva smrti od trovanja polonijem. Najpoznatiji slučaj je smrt Aleksandra Litvinjenka, bivšeg agenta ruskog KGB-a, koji je, kao disident, dobio politički azil britanske Vlade i živio u Londonu.

Litvinjenko je preminuo u novembru 2006. godine, tri sedmice nakon sastanka s nekoliko Rusa, uključujući i nekadašnjeg agenta KGB-a u londonskom hotelu Millennium.

Britanski javni tužilac je naveo da su Rusi, po naredbi svoje Vlade, otrovali Litvinjenka tako što su mu u čaj stavili polonij-210.

Polonij-210 je “jedan od najtajanstvenijih, najbizarnijih, ali i najokrutnijih otrova”, piše Alan Cowell u knjizi o slučaju Litvinjenko The Terminal Spy.

Korišten je kao okidač u ranim verzijama nuklearnog oružja, a kasnije kao izbor energije za satelite i svemirske brodove.

Međutim, polonij-210 je vrlo rijedak i do njega je teško doći bez pomoći državnih vlada ili pristupa nuklearnom reaktoru. Potrebno je i naučno znanje za bezbjedno rukovanje tim elementom.

Vrijeme glavni problem

Polonij-210 se proizvodi tako što se bizmut-209 bombardira neutronima u nuklearnom reaktoru. Proizvodi se samo blizu 100 grama tog elementa godišnje, a skoro sve u Rusiji.

Što se tiče motiva, glavni osumnjičeni bili bi palestinski rivali ili izraelska Vlada, zakleti neprijatelj Arafata.

Ariel Sharon, koji je 2004. godine bio premijer Izraela, smatrao je Arafata “teroristom”, a njegovu smrt nazvao “prekretnicom bliskoistočne historije”.

Godinu kasnije tadašnji zamjenik premijera Ehud Olmert rekao je da je ubistvo Arafata “definitivno jedna od opcija”.

Međutim, Izrael je uvijek izričito odbacivao navode da je bio umiješan u Arafatovu bolest ili smrt i do sada nije otkriven nijedan dokaz protiv Izraela.

Dok je Barclay kazao da je uvjeren u uzrok Arafatove smrti, dodao je da će biti teško riješiti ovaj slučaj.

“Vremenski okvir je glavni problem. Da je ovo ubistvo koje se desilo jučer, imali biste svjedoke i ispise poziva mobilnim telefonom, mejlove, bankovne transfere… U ovom slučaju teško će se doći do toga”, rekao je on.

“Ne možemo uprijeti prstom ni u koga. Francuzi provode ozbiljnu istragu. Treba vremena”, rekla je Suha Arafat.

Izvor: Al Jazeera


Povezane

Više iz rubrike Svijet
POPULARNO