New York Times: Balkan je probni teren u novom Hladnom ratu

Evropska unija je ponudila novu šansu zemljama Zapadnog Balkana da uđu, ali niko ne vjeruje da su te zemlje spremne za EU, navodi New York Times (EPA)
Evropska unija je ponudila novu šansu zemljama Zapadnog Balkana da uđu, ali niko ne vjeruje da su te zemlje spremne za EU, navodi New York Times (EPA)

Balkan, gdje je počeo Prvi svjetski rat, postao je i probni teren u novom Hladnom ratu s Rusijom, prenosi The New York Times ocjene analitičara.

Stručnjaci navode da Rusija širi svoj utjecaj i uvećava etničke tenzije u zemljama koje se nadaju ulasku u Evropsku uniju, zbog čega je Brisel oživio planove za proširenje.

Istraživač pri Institutu za međunarodne odnose u Pragu Mark Galeotti ocijenio je da je poslije združenog reagovanja Zapada na trovanje bivšeg dvostrukog ruskog špijuna Sergeja Skripalja u Engleskoj, “Balkan postaje još važniji”.

On je u članku za Evropsko vijeće za vanjske odnose (European Council on Foreign Relations) ocijenio da “Rusija posmatra Balkan kao bojno polje za svoj ‘politički rat'” u nastojanju da skrene pažnju i stvori “potencijalne žetone za pregovaranje s Evropskom unijom”.

BiH ključna tačka za Rusiju

Charles A. Kupchan, direktor za Evropu u Vijeću za nacionalnu sigurnost u Bijeloj kući za vrijeme Baracka Obame, rekao je da “Rusi koriste priliku u posljednjem dijelu Zapadne Evrope koji je i dalje politički disfunkcionalan”.

Situacija na Balkanu liči donekle na Ukrajinu, gdje je Rusija prvo prihvatila da se Kijev približi EU, ali ne i NATO-u, a onda promijenila stav, što je dovelo do svrgavanja proruskog režima a onda i aneksije Krima.

Na Balkanu, nadmetanje s Rusijom ima potencijal da posije novu nestabilnost u regiji koji se i dalje oporavlja od ratova 90-ih u kojima se raspala Jugoslavija, navodi New York Times.

BiH, koja je nekako spojena 1995. na kraju rata, i dalje je krhka konstrukcija podrivena korupcijom, slabim vodstvom, etničkim i nacionalnim tenzijama, što je metafora za Balkan, navodi list.

To je jedna od ključnih tačaka koje Rusija nastoji da iskoristi, rekao je Kupchan, dodajući da su druge Makedonija, Kosovo i Srbija.

Novo interesovanje Washingtona

Evropska unija je ponudila novu šansu zemljama Zapadnog Balkana da uđu, ali niko ne vjeruje da su te zemlje spremne za EU, navodi list.

Dodaje da je s izlaskom Velike Britanije iz EU i pokušajima Rusije da iskoristi pukotine u regiji, EU iznijela detaljan plan za Balkan, pri čemu bi Srbija i Crna Gora mogle da uđu u Uniju do 2025. godine. U međuvremenu za Balkan su se zainteresovali i Amerikanci.

Novo interesovanje Washingtona potiče iz zabrinutosti za širenje ruskog utjecaja, naveo je Ross Johnson iz Centra Willson, dodajući da Kongres SAD-a traži od Pentagona da iznese “procjenu sigurnosne saradnje Zapadnog Balkana i Rusije”.

Galeotti ocjenjuje da Rusija pokušava da nađe svoje mjesto i u vladama i u kompanijama na Zapadnom Balkanu, tako da kada te zemlje uđu u EU, sa sobom donesu i ruski utjecaj.

On ocjenjuje da EU nije dovoljno pažljiva kad je riječ o Srbiji gdje Rusija ima ključne investicije u infrastrukturi i posebno u energetici.

“Politika EU je generalno bila da se podrži šta god drži Zapadni Balkan mirnim. To je veoma opasno i stvara savršeno okruženje da Moskva igra svoje igre”, rekao je Galeotti.

Integracija u EU neupitna

On, kao i drugi analitičari, kaže da Brisel treba da više ponudi i “kad je riječ o šargarepi i kad je riječ o štapu”, nuđenjem pravih inicijativa za institucionalne reforme i pravih kazni za njihovo neispunjavanje.

Bivši američki zvaničnik, koji je tražio da ne bude imenovan, rekao je da je Balkan novo bojno polje Hladnog rata i dodao da je Brisel bio suviše rigidan u načinima na koje je pokušavao da održi regiju na pravom putu.

On je rekao da su reforme provođene samo kada su Brisel i Washington zajedno radili u primoravanju lidera da odustanu od starih navika s korupcijom, zarobljenom državom, politizovanim sudstvom i ruskim kompanijama koje pokušavaju da preuzmu ključnu infrastrukturu i medije.

Kupchan je donekle optimista. On kaže da svi znaju kako će se priča završiti integracijom svih bivših jugoslovenskih republika u EU, ali da je pitanje jedino kada.

Izvor: Agencije


Povezane

Mogu li države Zapadnog Balkana birati svoj put ili će morati izabrati savezništvo s Rusijom ili SAD-om i Evropskom unijom? Je li Balkan novo mjesto diplomatskog konflikta dvije velesile? Šta to može značiti za ovaj dio svijeta? O tome u Kontekstu govore: – Miodrag Vlahović, nekadašnji ministar vanjskih poslova Crne Gore i bivši ambasador Crne […]

Više iz rubrike Balkan
POPULARNO