Murali u Milanu: Simboli slobode, mira i borbe protiv fašizma

Murali na zidovima zgrada, kuća, institucija i škola pretvorili su jedan milanski kvart u muzej na otvorenom.

Naselje Ortica privlači sve više umjetnika i kreativaca, kao mjesto koje inspiriše, ali i kao mjesto za život (Ustupljeno Al Jazeeri)

Ispod nadvožnjaka Buccari, prolazi voz koji spaja Milano sa njegovom provincijom Treviglio. Svakog jutra na hiljade ljudi dolazi ovim vozom u centar grada na posao, da bi se na kraju radnog dana, ponovo istim vratili u svoje mirnije mesto. Iako tuda svakog dana prolaze, mnogi od ovih putnika ne znaju da ovaj nadvožnjak, osim što spaja jedno naselje, poznato kao Ortica, jeste takođe i simbol ove milanske periferije. Simbol koji otvara vrata u muzej murala u Milanu.

Zidovi zgrada, kuća, institucija, škola, na kojima se nalaze crteži posvećeni slobodi, ali i sećanju na rat, borbi protiv fašizma i rađanju italijanske republike. Zatim murali posvećeni pravima radnika i žena, kao i značajnim ličnostima i herojima koji su svoj život dali za neke veće ideale, jesu samo neki od murala.

Projekat koji je transformisao ovo naselje, poznato takođe i zbog svog malog svetilišta i crkve Madonna del Rosario, koja čuva freske i ikone iz 17. veka, zove se OR.me – Ortica Memoria. Neologizam koji potiče od italijanske reči orto ili vrt (bašta), s obzirom da su u ovom kraju, nekada živeli seljaci koji su radili na njivama, a koje su se tu nalazile.

Od ruralnog kraja do centra za kreativce

Na ogradi pešačke staze, koja se pruža nekoliko stotina metara nadvožnjakom Buccari, ispisane su reči koje asociraju na slobodu, hrabrost, lojalnost, solidarnost, a malo većim slovima napisani su stihovi čuvene partizanske pesme Bella Ciao.

“Ovo je prvi mural koji nastaje 2015. godine, a čijom smo realizacijom hteli da obeležimo 70 godina od pobede nad fašizmom”, kaže Serafino Sorace, predsednik udruženja Ortica Memoria.

“Osim toga, to je bio način da počnemo sa rekvalifikacijom ovog nekada ruralnog i radničkog kraja. Ortica je u periodu posle Drugog svetskog rata počela sve više da privlači radničku klasu koja se ovde naseljavala zbog fabrika koje su se gradile”, dodaje Sorace i kaže da je vremenom ovaj kraj postao tipično radničko naselje.

Pre nekoliko godina, kada je ovo udruženje pokrenulo projekat realizacije murala, naselje Ortica počelo je da privlači sve više umetnike i kreativce, kao mesto koje inspiriše, ali i kao mesto za život.

Mural slobode

Inspirisan je rečima jednog od predsednika Italije, Sandra Petrinija, koji je u svom čuvenom govoru iz 1983. godine, pozvao mlade da čuvaju mir, te da se uvek bore za pravdu i slobodu.

Reči koje su potom inspirisale čuvenog street-art umetnika Waltera Contipellija i njegov kolektiv Orticanoodles, da realizuju ovo umetničko delo, napravljeno renesansnom tehnikom zaprašivanja, koju ovi umetnici koriste.

Kada je mural slobode završen, tada i nastaje ideja za realizacijom ostalih crteža. Od 2015. godine do danas realizovano je više od 20 murala, koncentrisanih u nekoliko ulica naselja Ortica, koji zajedno opisuju najznačajnije momente italijanske države, od perioda između dva rata, posleratnog perioda, pa do današnjih socijalnih zbivanja.

Preživeti rat, da bi voleo mir

Posle nadvožnjaka, a krećući se prema ovom naselju, postoji i jedan podzemni prolaz. Upravo u njemu, umetnici kolektiva Orticanoodles odlučili su da na zidovima istog smeste onaj deo istorije, od Prvog do Drugog svetskog rata, periodi koji su bili najteži za italijansku državu.

Ovaj mural podeljen je na dva dela, kao i dva svetska rata, a na njemu slike boraca, onih koji su bili poraženi, ali i pobednici koji su se izborili protiv fašističkog režima. Umetnici su isti nazvali “Oltar domovine ulične umetnosti”, a simbolična poruka koja se nalazi na izlazu iz ovog prolaza, kaže: “Preživeti rat, da bi voleo mir”.

Poruka, koja se nekako prožima i kroz crteže mnogih drugih murala koji se ovde nalaze. Jedan od njih nosi naziv “Stay human”, posvećen svim migrantima. Na jednom zidu, migranti Italijani koji su u periodu od 1880. do 1915. godine većinom emigrirali u Ameriku, njih četiri miliona. Na zidu preko puta, crteži dečijih lica, izbeglice iz Iraka, Sirije, Libije ili Afganistana. Ovaj mural zapravo je posvećen svim ljudima koji napuštaju svoj dom. Pravo na slobodu svakog čovek da bira bolje mesto za život, jeste poruka istog, što potvrđuje i Hegelovo tumačenje slobode, interpretirane na ovom crtežu: “Slobodni smo, samo ako su svi oko nas, isto tako slobodni”.

Nedaleko odavde, nalazi se i drugi murali poput onog posvećenog hrabrim ženama 20. veka. Zatim crteži nastali u čast velikim sportistima, novinarima, sindikalistima ili aktivistima. A jedan od crteža koji zaslužuje svako divljenje, jeste onaj koji oslikava najpoznatiju katedralu u Italiji.

Milanska katedrala na periferiji grada

Pre nego što se uđe u glavnu ulicu Via Ortica, na jednoj od zgrada nacrtana je katedrala Duomo. Umetnički rad koji se prostire na 23 metara širine i 46 metara visine, zove se “Duomo iz Ortice”.

Umetnik Walter Contipelli objašnjava da je ovo važno umetničko delo, kao simbol grada Milana, realizovano uz učešće stanovnika koji ovde žive, kao i uz učešće studenata i đaka.

Mural posvećen katedrali Duomo, poznat je i kao “Poezija iscrtana na mermeru”. Isti svakako privlači i mnoge turiste koji rado ovde dolaze da vide milansku katedralu, u malo drugačijoj verziji.

U glavnoj ulici, na jednoj zgradi u crvenoj, roze i zelenoj bolji, oslikani su cvetovi maka. Mural koji nosi naziv Ortica, asocira na vrtove i bašte koji su se nekada ovde nalazile. Ovaj crtež takođe je posvećen svim građanima Italije koji su se borili za slobodu. Stanovnici ovog kraja vole da ga zovu “Mural mira”, a kao jedna od onih vrednosti, na koju mnoga umetnička dela iz naselja Ortica, podsećaju.

Izvor: Al Jazeera