Savez koji će voditi malezijsku opoziciju?

Anwar i Mahathir nisu razgovarali 18 godina (Al Jazeera)
Anwar i Mahathir nisu razgovarali 18 godina (Al Jazeera)

Piše: Samer Allawi

Rukovanje Mohamada Mahathira i Anwara Ibrahima, na marginama saslušanja povodom apelacije na Zakon o Vijeću nacionalne sigurnosti, izazvalo je politički cunami u Maleziji, barem prema mišljenju stranke Amanah koja se otcijepila od malezijske Islamske stranke.   

Dzulkefly Ahmad, šef odjela za strateško planiranje u partiji Amanah Negara, kaže da kratki susret koji je spojio bivšeg premijera sa njegovim rivalom Anwarom Ibrahimom – koji se nalazi na izdržavanju petogodišnje kazne – predstavlja pokazatelj formiranja novih političkih blokova na ostacima koalicionog saveza koji se raspao nakon povlačenja Islamske partije (PAS) prošle godine.  

Najnovija dešavanja između dva bivša lidera vladajuće stranke UMNO Ahmed opisuje jednako važnim koliko i njihovo razilaženje prije 18 godina. Tada je Anwar Ibrahim protjeran iz vlade i stranke, te je dvaput optužen za sodomiju, a prva optužba je podignuta u vrijeme Mahathirove vladavine.     

Miješanje karata

Iako se Mahathir sustegao od toga da opiše rukovanje sa svojim rivalom kao nostalgiju za bivšim prijateljstvom, već sljedećeg dana je poslao svoje advokate da pruže zakonsku podršku Anwaru u cilju sprječavanja da Zakon o nacionalnoj sigurnosti stupi na snagu. Ovakva dešavanja on vidi kao pokazatelj probijanja leda i početak kraja neprijateljstva koje je trajalo 18 godina.

Politički analitičar Chandra Muzaffar, koji je veoma blizak Mahathir Mohamedu, smatra da je odgovarajuće vrijeme za formiranje novog bloka koji bi okupio opozicione snage u borbi protiv aktuelnog premijera Najiba Razaka. U svojoj izjavi za Al Jazeeru kaže da i jedan i drugi imaju logične razloge i interese za zbližavanje.  

Tako Mahathir, prema Muzaffarovom mišljenju, pokušava okupiti što veći broj političkih snaga u državi kako bi pobijedio Najiba Razaka na izborima. Time bi otvorio prostor svojoj stranci, čije je osnivanje obznanio prije nekoliko sedmica, kako bi bila alternativa vladajućoj Nacionalnoj organizaciji ujedinjenih Malajaca (UMNO). Što se tiče Anwara, on teži ka tome da ojača utjecaj opozicije u sadašnjem Parlamentu uključivanjem onih koji su izašli iz vladajuće partije u redove opozicije koju predvodi.  

Što se tiče stranke UMNO, ona minimizira značaj pojedinih pokazatelja eventualnog zbližavanja između Mahathira i Anwara, što opisuje kao očajan pokušaj devedesetogodišnjaka. To upozorava na raspad Partije narodne pravde (PKR) na čijem čelu se nalazi Anwar Ibrahim zbog historijskog animoziteta između njih dvojice.  

Zvaničnici vladajuće partije smatraju da su se mnogi priključili redovima PKR-a samo u inat Mahathiru, te da zbližavanje dva stara neprijatelja može potaknuti njihove oponente da preispitaju svoje stavove. To bi onda moglo dovesti do jačanja vladajuće koalicije poznate kao Nacionalni front koju predvodi UMNO.

Oni, također, kažu da lideri nove Mahathirove stranke nisu mogli osvojiti mjesta u parlamentu bez velike podrške stranke UMNO koja predvodi vladajuću koaliciju. 

Na razmeđu 

Politički posmatrači u Kuala Lumpuru smatraju da će osnivanje novog koalicionog saveza naići na ogromne izazove, od kojih je najznačajniji priroda političke i stranačke strukture u državi koja se uglavnom temelji na nacionalnoj i vjerskoj osnovi. Opozicija se čini kao krhka, dezorganizirana i nespremna, kako je opisuju analitičari koji podržavaju vladajuću partiju.  

Bez obzira na historijski savez sa Anwarom Ibrahimom, Partija demokratske akcije (DAP), koja predstavlja uglavnom Kineze u opoziciji, još uvijek nije iznijela svoj stav u pogledu mogućeg saveza između dva malajska lidera, Mahathira i Anwara.   

Izuzev toga što podržava plan samo u jednoj tački, a to je da Najib bude poražen na izborima, ne može se očekivati da će DAP dati opoziciji bjanko ček koji ne garantira da će dobiti svoj dio kolača. 

Malezijska islamska stranka (PAS), na čijem čelu se nalazi konzervativni lider Abdul Hadi Awang, predstavlja utjecajan faktor, prema mišljenju Chandra Muzaffara, u bilo kojoj novoj političkoj jednadžbi. PAS više preferira koordinaciju sa vladajućom strankom UMNO od priključivanja opoziciji.

Razlog tome su različiti principi koji se, u njihovom slučaju, temelje na očuvanju islama i pravima malajske većine, što je u suprotnosti sa principima partije DAP koja poziva na jačanje kineske manjine.     

Također, liderstvo opozicije predstavlja najveću dilemu pred savezom u nastajanju. Utrka za poziciju premijera svodi se na Anwara Ibrahima i Mukhriza, Mahathirovog sina.

Posmatrači isključuju mogućnost da će jedan drugom ustupiti poziciju, posebno jer su se njihova savezništva i neprijateljstva stalno mijenjala. 

Prema Khalidu Samadu, lideru u stranci Amanah, Mahathir, koji ima 91 godinu, i Anwar, koji ima 68, pripremaju put za svoje nasljednike, Mukhriza, Mahathirovog sina, i Wan Azizah Wan Ismail, suprugu Anwara Ibrahima, koja zvanično predvodi opoziciju u parlamentu. On ne isključuje mogućnost da bi se ona u bilo koje vrijeme mogla odreći svoje pozicije u korist njihove kćerke Nurul Izzah zbog svojih godina.

Izvor: Al Jazeera


Povezane

Jedan od najuglednih lidera u Aziji, bivši malezijski premijer za Al Jazeeru kaže da svjetske sile trebaju učiniti više da ublaže izbjegličku krizu.    Mahathir bin Mohamad objašnjava da se globalna ekonomija zasniva na špekulacijama. Svijetu bi bolje bilo da ne koristi samo dolar u trgovanju, a Evropi da nije uvela euro, kaže čovjek koji […]

Na međunarodnoj konferenciji u Sarajevu povodom 20. godišnjice Dejtonskog sporazuma, Bakir Izetbegović rekao da mladima treba ukazati na toleranciju.

21 Sep 2015
Više iz rubrike TEME
POPULARNO