Mišljenja

Zašto šutimo o genocidu nad Ujgurima?

Glas protiv genocida nad Ujgurima i bojkot prljavog investicijskog kapitala je najmanje što se može učiniti, pogotovo u zemlji koja je donedavno takve konc-logore imala na vlastitom tlu. 

Ujguri, ugrožena turkijska etnička zajednica u u kineskoj regiji Xinjiang posljednjih je godina izložena sistemskom progonu i ugnjetavanju kineskih vlasti (EPA)
Ujguri, ugrožena turkijska etnička zajednica u u kineskoj regiji Xinjiang posljednjih je godina izložena sistemskom progonu i ugnjetavanju kineskih vlasti (EPA)

Dan prije napuštanja funkcije državnog sekretara Sjedinjenih Američkih Država u svom posljednjem političkom istupu, Mike Pompeo je postupanja Kine u njenoj zapadnoj provinciji Xinjiang nazvao genocidom. Njegov nasljednik, novi američki državni sekretar Antony Blinken je dan nakon preuzimanja dužnosti izjavio da podržava stav svog prethodnika. “Moja prosudba ostaje da je genocid počinjen nad – protiv Ujgura i da se to nije promijenilo “, rekao je Blinken 27. januara, ove godine, na konferenciji za novinare u State Departmentu.

Ujguri, ugrožena turkijska etnička zajednica u u kineskoj regiji Xinjiang, posljednjih godina su izloženi sistemskom progonu i ugnjetavanju kineskih vlasti. Prema podacima koje objavljuju međunarodne organizacije za ljudska prava vjeruje se da je više od milion etničkih Ujgura pritvoreno u specijalnim kampovima za re-edukaciju, a sve je više dokaza o restrikcijama iz domena vjerskih uvjerenja i kulturoloških praksi, o shemama za prisilni rad, masovnom nadziranju pa čak i prisilnom abortusu i sterilizaciji žena. Metode i načine ugnjetavanja koje nad Ujgurima sprovodi kineski komunistički režim eksperti su već ranije označili genocidom. Istovremeno, Kina uporno odbija kritike međunarodne zajednice i ove sporne programe predstavlja kao borbu protiv ekstremizma. Zaćuđujuća je šutnja većinskih muslimanskih zemalja, a pogotovo Turske u kojoj je 50 hiljada Ujgura odranije pronašlo utočište od progona Kine. Biće zanimljivo pratiti poteze Turske nakon što je s Kinom potpisala sporazum o ekstradiciji 2017. godine. Sporazum još nije ratificiran od starne Parlamenta Turske, ali su znakovita upozorenja turskih opozicionih političara da država Turska ne smije zanemariti kineska zlostavljanja turskih rođaka!?

Sistemski progoni

O kakvim ozbiljnim sistemskih progonima Ujgura se radi najbolje govori potez Twittera koji je „zaključao“ (locked) zvanični profil Kineske ambasade u Washingtonu zbog tweeta objavljenog 7. januara, 2020. godina u kome se ujgurske žene dehumanizirajuće opisuju kao „mašine za pravljenje beba“ prije intervencije vlade u sklopu spomenutih programa. Ovaj način ugnjetavanja Ujgura indikator je da Kina zapravo ubija Ujgure. „Čudno je da se Kineska ambasada u Washingtonu putem tweeta kojeg je odaslala nedavno pohvalila da su smanjili stopu rasta ujgurskog stanovništva sa 12 na 6 procenata na 1000 ljudi, dakle, za jednu godinu su prepolovili rast stanovništva. A kako to možete učiniti bez prisilnih abortusa, što je upravo ono na što su ujgurski egzilanti i izbjeglice ukazivali svjetskoj javnosti?“ upozorili su analitičari američkog Cato instituta.

Evidentno se i u zemljama Zapadnog Balkana na kineske investicije blagonaklono gleda, pa se one čak i promoviraju od strane političara kao šansa, unatoč neoborivim činjenicama da iza tog kapitala stoji autoritarni komunistički režim koji sprovodi genocid nad Ujgurima. „Cilj ove kampanje nije samo promocija Kine, nego i potcjenjivanje značajnih ekonomskih ulaganja Evropske unije i Sjedinjenih Država, kao i višedecenijskih napora ovih država da na Zapadnom Balkanu ojačaju vladavinu zakona i ohrabre demokratske procese. Namjerno ili ne, značajan broj medija u regiji već nekoliko godina stabilno održava diskurs koji favorizira Kinu i druge autokratske države i predstavlja ih kao legitimnu alternativu euroatlantskom modelu,“ upozorava profesorica Edina Bećirević u tekstu „Kina i Zapadni Balkan: O ekonomskom rastu, dvostrukim standardima i genocidu“, objavljenom početkom februara, ove godine, na stranici „Atlantske inicijative“, sarajevskog centra za sigurnosna i pravna istraživanja.

Primjer Srbije

U ovom kontekstu profesorica Bećirević naglašava primjer Srbije koja je prošle godine u Ujedinjenim nacijama zvanično podržala genocid koji Kina sprovodi nad Ujgurima, unatoč činjenici da su u toku pristupni pregovori Srbije i EU i da bi Srbija u pitanjima vanjske politike trebala pratiti Europsku uniju.  „Umjesto toga, nakon što su 22 države – uglavnom članice EU – uputile pismo Vijeću za ljudska prava Ujedinjenih nacija osuđujući postupanje prema Ujgurima, Srbija je odlučila potpisati drugo pismo kojim se zastupa suprotan stav i odaje priznanje Kini zbog ‘zaštite i promoviranja ljudskih prava kroz razvoj’. Tako se Srbija priključila grupi od 49 autoritarnih i poluautoritarnih režima, uključujući Rusiju, Venecuelu i Saudijsku Arabiju, kao i 23 većinski muslimanske države. Neke od ovih potpisnica  podržale su Kinu zbog vlastitih ekonomskih interesa, a neke zbog vlastitih slabosti u pitanjima ljudskih prava,“ konstatuje Bećirević napominjući kako spremnost Srbije da podrži Kinu ne iznenađuje „s obzirom na ulogu Srbije u genocidu u Bosni i Hercegovini i narative poricanja genocida, koji i dalje traju.“ Ova istaknuta autorica i istražiteljica genocida s pravom ukazuje i na šutnju akademske zajednice u Bosni i Hercegovini, a posebno Bošnjaka, budući da su i 1990-tih godina koncentracione logore eufemistično nazivali „prihvatnim kampovima“ ili „kampovima za preodgoj“, kako to danas potenciraju Kinezi i njihovi balkanski partneri.

Još uvijek nije dovoljno istraženo i utvrđeno kolika je odgovornost Kine za najveću svjetsku pandemiju korona virusa koja još uvijek bukti i kojoj se kraj ne nazire. Bivši američki predsjednik Donald Trump je uporno SARS-CoV-2 nazivao „kineskim virusom“, međutim, osim ozbiljne optužbe Trumpova administracija nije učinila mnogo na suzbijanju kineske uzurpacije međunarodnog ekonomskog i političkog sistema. Ipak, novonastala geopolitička i ekonomska kretanja, posebno sada tokom svjetske utrke za vakcinom protiv bolesti COVID-19, zastrašujući su i jezivi indikator u kakav samouništujući ponor čovječanstvo sklizava kada se sve podredi ekonomskim interesima. Stoga raduje da je novi američki državni sekretar Antony Blinken u prvom telefonskom razgovoru sa svojim kineskim kolegom Yang Jiechiem upozorio da će nova američka administracije Kinu „držati odgovornom za zloupotrebe međunarodnog sistema“. Blinken je na svom Twitter nalogu u petak, 5. februara, ove godine, ponovio stav Bidenove administracije da će Sjedinjene Američke Države „izvršiti pritisak na Kinu zbog kršenja ljudskih prava u regijama Xinjiang i Tibet, te u Hong Kongu. Također, od Pekinga je zatražio da Kina osudi vojni udar u Mijanmaru.

Odlučnost SAD-a

U vremenu koje je pred nama, a koje mnogi autori već nazivaju post-covid svijetom, ohrabruje odlučnost nove američke administracije da odgovori na izazov autokratskih režima poput Kine i Rusije, koji su svojim politikama (slučaj genocida nad Ujgurima ili intervencionizam Rusije na Bliskom istoku) stvorili nesagledive probleme u svijetu, poput pandemije korona virusa i eskalacije globalne migrantske krize. Jer, kolikogod to na prvi pogled bilo skriveno ili neprimjetno, siloviti ekonomski prodori neizbježno donose i političke posljedice od kojih štetu mogu imati europske i euroatlanstke integracije ovog regiona.  Zbog svih ovih opasnosti, čije efekte već sada osjećamo i vidimo u svakodnevnom životu, nerazumljiva je i zabrinjavajuća šutnja naše intelektualne, vjerske i kulturne scene. Glas protiv genocida nad Ujgurima i bojkot prljavog investicijskog kapitala je najmanje što se može učiniti, pogotovo u zemlji koja je donedavno takve konc-logore imala na vlastitom tlu.

Stavovi izraženi u ovom tekstu autorovi su i ne odražavaju nužno uredničku politiku Al Jazeere.

Izvor : Al Jazeera


Povezane

Više iz rubrike Piše
POPULARNO