Samos: Mjesto na kojem je Evropa izgubila svoje vrijednosti i moralnu odgovornost

Novi kamp nalik na zatvor na grčkom otoku Samosu označava opasan zaokret evropske migracione politike.

Grčka nacionalna zastava i zastava Evropske unije vijore se na novotvorenom kampu zatvorenog tipa za tražitelje azila na otoku Samosu 18. septembra 2021. [Alkis Konstantinidis/Reuters]

Dok ovo čitate, izbjeglice i migrante na grčkom otoku Samosu protiv njihove volje prebacuju iz privremenog kampa u novi centar nalik na zatvor. Novi tzv. kamp „sa zatvorenim kontrolisanim pristupom“ treba primiti do 3000 ljudi i uključuje zatvorsku ustanovu za 900 osoba. Ova izolovana ustanova, smještena daleko od bilo kojeg grada, okružena je sa tri reda ograde na čijem vrhu se nalazi bodljikava žica i opremljena je sofisticiranim sistemom za nadzor.

Grčke i evropske vlasti predstavljaju ovaj novi kamp kao priču o humanitarnom uspjehu. Upravo je suprotno: od strane države nametnuta segregacija ljudi kojima su ukraćeni pravo da traže azil, medicinska njega i ljudsko dostojanstvo. Ovo su porodice i pojedinci čiji je jedini navodni „zločin“ to što traže zaštitu, sigurnost, izbjeglički status i bolji život u Evropi.

Represivne migracione politike u Evropi kriminaliziraju, ponižavaju i kažnjavaju izbjeglice i ljude u pokretu, umjesto da podržavaju njihova prava zagarantovana međunarodnim zakonom. Da bi se zamaskirala okrutnost ovih politika, čitav novi leksikon prečišćesnog jezika je skovan da se opsišu ilegalni, restriktivni i nehumani uslovi koji imaju za cilj da odvrate potencijalne tražitelje azila i izbjeglice.

Evropska komisija je od 2020. odobrila milione eura grčkoj Vladi za izgradnju novih restriktivnih centara, i ovaj na Samosu je prvi koji je otvoren. Reklamirani kao poboljšanje u uslovima života, svi ovi kampovi slijede isti obrazac: izmještane lokacije, agresivne sigurnosne mjere i usluge unutar kampova, čime se segregiraju ljudi od šireg društva i čime se izbjegličko pitanje čini nevidljivim. Malo je poštovanja za temeljna prava izbjeglica i migranata, koje su Evropska unija i Grčka dužne poštovati prema međunarodnom zakonu o izbjeglicama i prema međunarodnom zakonu o ljudskim pravima.

Suicidalne misli i rizik od samoubistva

Ljekari bez granica (MSF) su tokom proteklih godina pratili i brinuli za većinom afganistanske, sirijske i subsaharske afričke tražitelje azila zarobljene širom grčkog arhipelaga. Tokom tog perioda, svjedočili smo katastrofalnom utjecaju evropskih politika odvraćanja i suzbijanja na zdravlje izbjeglica i migranata, i na zajednice koje ih ugošćavaju.

Ogorčeni smo. Od aprila 2021, više od polovine naših novih pacijenata na Samosu imalo je suicidalne misli, i gotovo dvoje od 10 je pod rizikom od samoubistva. Već mjesecima, gledamo ljude koje liječimo kako strahuju da ih ne zaključaju u novom kampu, i osjećaju se napušteno i bespomoćno.

Izvještaj koji smo objavili u junu 2021. upozorio je na posljedice novog kampa i iznio je na vidjelo ozbiljnost patnje koja se već nanosi tražiteljima azila i izbjeglicama zarobljenim na grčkim otocima.

Smjestiti ranjive ljude u pokretu, neke sa ozbiljnim mentalnim problemima, u izolovanu okolinu nalik na zatvor, opasno je i retraumatizirajuće. „Tvrđava Evropa“ ne funkcioniše. To ne odvraća ljude da traže sigurnost i zaštitu i izaziva ogromnu ljudsku patnju i stres, raspirujući strah i nasilje.

Na prvim linijama sukoba, između ostalog i u Jemenu, Siriji, Iraku, Etiopiji i Afganistanu, MSF vodi bolnice i humanitarne aktivnosti, koje pružaju njegu koja spašava živote i trun dostojanstva. Naši timovi svjedoče često očajničkom putovanju naših pacijenata da pobjegnu od nasilja rata i potraže sogurnost i ono najosnovnije za život svojih porodica.

Mnoge od ljudi kojima pomažemo primaju susjedne države kao što su Bangladeš, Pakistan i Sudan. „Tvrđava Evropa“ zapravo prima mali broj izbjeglica u odnosu na veličinu svoje populacije. Radi puno manje od svog pravednog udjela da pomogne izbjeglicama, a odricanje od svoje moralne odgovornosti da i ne spominjemo. Nije uspjela uspostaviti dostojanstven i funckionalan kapacitet za udomljavanje i prijem izbjeglica.

Instant rješenja neće funkcionisati

Njemačka je 2015. potvrdila neupitno pravo da se traži utočište u Evropi primivši milion sirijskih izbjeglica, naglašavajući priliku koju oni predstavljaju za budućnost ove države sa starijom populacijom. EU može ponovo prihvatiti ove ideje. Uzimajući u obzir značajan broj ljudi iz Sirije, Afganistana i subsaharske Afrike zaglavljenih u negostoljubivom međuprostoru na mjestima širom svijeta, Evropljani mogu poduzeti hrabar korak da osmisle migracionu politiku koja odražava njihovu pravnu dužnost prema ljudima izloženim riziku, koja te ljude integriše u evropsko društvo, i daje im pravedan i pravovremen pristup azilu i drugim osnovnim uslugama.

Umjesto što troši milione eura na militariziranu pograničnu sigurnost i kampove nalik na zatvor i ustanove za obradu zahtjeva širom grčkih otoka, Italije i sjeverne Afrike, Evropska unija bi mogla uložiti svoje napore i sredstva u dostojanstven prijem i integraciju. Evropljani bi mogli iskoristiti svoju globalnu lidersku ulogu u migraciji, zadovoljiti svoje obaveze propisane međunarodnim zakonom, i ubrati plodove mlađe, multikulturalne i zdrave populacije, gradeći evropski mozaik sutrašnjice.

Evropske vlade moraju prepoznati da instant rješenja za pitanje migracije koja prate logiku „daleko od očiju, daleko od srca“ neće funkcionisati. Efikasno, funkcionalno rješenje zahtijeva viziju, hrabro vođstvo i kolektivnu odgovornost. To nam je danas potrebnije no ikad.

Stavovi izraženi u ovom tekstu autorovi su i ne odražavaju nužno uredničku politiku Al Jazeere.

Izvor: Al Jazeera


Povezane

Više iz rubrike MIŠLJENJA
POPULARNO