Poruka crkvi, sponzorima i Dodiku

Crkva je pozvala vlasti na izgradnju državne i nacionalne platforme za Kosovo (Tanjug)

Piše: Marko Matić

Samo par dana nakon posete premijera Srbije Sarajevu i dugo očekivanog prvog pozitivnog koraka ka obnovi poverenja i poboljšanju međusobnih odnosa – oglasili su se i korifeji nacionalističke Srbije. Nastupivši u ulozi glasnogovornika, na nedavnim izborima do nogu poraženih, srbijanskih nacionalista, poglavar Srpske pravoslavne crkve je aktuelnog premijera darivao “dobronamernim” savetima kada je reč o vođenju države Srbije i definisanju njenih nacionalnih interesa.

Narušavajući civilizacijsko demokratsko načelo o razdvojenosti države od crkve, patrijarh Irinej je, dosledan svom ultrakonzervativnom i kleronacionalističkom pogledu na svet, od novog premijera Srbije i trenutno najmoćnije političke ličnosti u zemlji zatražio “podvig” koji bi podigao posrnulu naciju. U intervjuu za, opozicionim strankama i nekim kontroverznim tajkunima blizak, sedmični magazin Nedeljnik, poglavar SPC-a je otišao i korak dalje, predloživši Aleksandru Vučiću da taj “podvig” ostvari pripajanjem bosanskohercegovačkog entiteta Republika Srpska – Srbiji.

Patrijarhovi stavovi su poruka i upozorenje aktuelnom premijeru Srbije da politički poraženi nacionalisti neće sedeti skrštenih ruku i gledati njegovo nastojanje da zemlju približi članstvu u Evropskoj uniji.

Već iz same činjenice da je do takve poruke crkvenog poglavara došlo samo dva dana nakon Vučićeve posete Sarajevu i njegove, javno iskazane, čvrste podrške teritorijalnom integritetu i suverenitetu Bosne i Hercegovine, ukazuje na to da nije reč o pukom iznošenju stava nekog pojedinca, pa makar on bio i predvodnik najveće srbijanske verske organizacije. Ciljano birani kontekst i bezočnost emitovane poruke jasno ukazuju da su Irinejev intervju i izneti stavovi predstavljali poruku i upozorenje aktuelnom premijeru Srbije da politički poraženi nacionalisti neće sedeti skrštenih ruku i gledati njegovo nastojanje da zemlju približi članstvu u Evropskoj uniji.

Artikulacija poraženih snaga

Prema logici stvari i matrici ultrakonzervativnih pogleda na svet, javno iskazana želja samoproklamovanog stožera nacionalističke Srbije u potpunosti je komplementarna preovlađujućem antizapadnom raspoloženju tog dela srbijanskog društva, čiji sastavni deo čine sve čvršće i radikalnije protivljenje približavanju Srbije Evropskoj uniji, uz sve manje skrivanje želje za čvršćim povezivanjem Srbije sa Rusijom u okviru takozvane Evroazijske unije.

Otuda Irinejevo poređenje slučaja RS-a sa nasilno anektiranim poluostrvom Krim takođe nije bilo nimalo slučajno, kao što nije slučajno ni to što je do ove najnovije u pravcu Vučića odapete otrovne strele došlo neposredno nakon invazije brojnih ruskih političara, funkcionera, obaveštajaca i rusofilskih intelektualaca koji su, u poslednjih mesec dana, u Beogradu priredili impresivan broj okruglih stolova i ostalih pratećih sadržaja.

Nimalo slučajno nije bilo ni to što je do nagle ekspanzije evroazijskih fantazija, u čemu su SPC i njeni velikodostojnici posebno prednjačili, došlo neposredno nakon nedavno održanih izbora, na kojima su sve nacionalističke partije ostale ispod cenzusa, ostavši tako na političkoj margini i van institucionalnih kanala političkog uticaja i delovanja. U okolnostima, koje karakteriše odsustvo antievropske i proruske parlamentarne opozicije, SPC je, voljom svog vladajućeg establišmenta, na sebe preuzeo zadatak političke artikulacije tih poraženih snaga.

Kratkovidost sa kojom se ideološki zaslepljeni patrijarh SPC-a usudio deliti “državotvorne” lekcije demokratski izabranom premijeru Srbije morala bi biti prepoznata na vreme od državnog vrha Srbije, koji bi, u skladu sa civilizacijskim demokratskim standardima, napokon trebalo praktično da implementira Ustavom proklamovano načelo o odvojenosti države od crkve. To ne samo da bi trebalo da podrazumeva jasno distanciranje od ultrakonzervativne štetne ideologije koju promovišu velikodostojnici SPC-a, već i ukidanje brojnih fiskalnih povlastica koje nemaju mnogo veze sa praktikovanjem religije i koje su od SPC-a napravile vodeći holding u zoni korupcije i sive ekonomije.

S druge strane, odlučnim distanciranjem od konzervativnog crkvenog vrha i njegovih inostranih saveznika, zvanični Beograd bi poslao jasnu poruku, kako predsjedniku RS-a Miloradu Dodiku i njegovim destruktivnim planovima tako i njegovim inostranim sponzorima, za koje sve više dokaza ukazuje da dolaze iz Moskve. Da se proklamovana politika zvaničnog Beograda nepovratno razišla sa stavovima crkve, Dodika i njihovih moskovskih sponzora postalo je jasno odmah nakon potpisivanja Briselskog sporazuma u aprilu 2013. godine, kojim je utrt put normalizaciji odnosa sa Kosovom.

Odlučnim distanciranjem od konzervativnog crkvenog vrha i njegovih inostranih saveznika, zvanični Beograd bi poslao jasnu poruku Miloradu Dodiku i njegovim destruktivnim planovima, a tako i njegovim inostranim sponzorima.

Danas je jasno da bi realizacija tog sporazuma bila gotovo nemoguća da tadašnji premijer Ivica Dačić i njegov prvi potpredsednik Aleksandar Vučić nisu odlučno reagovali na nacionalističku histeriju i pritiske kojima su tada bili izloženi. Ukoliko zaista želi da Srbiju približi porodici evropskih nacija, Vučić će, radi realizacije tog poduhvata, definitivno morati da se suprotstavi postojećim velikosrpskim idejama i evroazijskim fantazijama koje se danas neguju pod okriljem SPC-a.

Ćutanje ili jednostavno ignorisanje ovakvih ispada predstavljali bi jasan znak neodlučnosti da se najavljene reforme zaista i sprovedu, ali i slabosti koja bi mogla dodatno da ohrabri marginalizovane nacionaliste u njihovim nastojanjima da se po svaku cenu vrate na političku scenu i da, sa tih novoosvojenih pozicija, nastave destruktivno da utiču na zvaničnu politiku Srbije. Takav razvoj događaja bio bi poražavajući, kako po vitalne nacionalne interese Srbije tako i po dalju političku sudbinu Vučića kao političara koji je na sebe preuzeo sprovođenje proevropskih reformi i modernizaciju srbijanskog društva.

Stavovi izraženi u ovom tekstu su autorovi i ne odražavaju nužno uredničku politiku Al Jazeere.

Izvor: Al Jazeera



Povezane

Nakon posjete predsjednika Srbije Trebinju i obližnjem manastiru, gdje ga niko nije dočekao, patrijarh SPC-a Irinej rekao za Al Jazeeru da nema sukoba između crkve i Nikolića.

Published On 22 Jun 2013
Više iz rubrike Piše
POPULARNO