Vraćaju li se aviokompanije u Izrael, uprkos ratu u Gazi?

Broj avioprevoznika koji lete u zemlju porastao je na 45, s najnižih sedam u decembru.

Avioni El Al Israel Airlinesa na pisti Međunarodnog aerodroma Ben Gurion u blizini Tel Aviva u Izraelu (Ronen Zvulun/Reuters)

Čim je izbio izraelski rat protiv Gaze 7. oktobra, mnoge su aviokompanije obustavile ili otkazale svoje letove za Izrael.

Prošle se sedmice Yossi Fattal, glavni direktor Izraelske komore organizatora dolaznog turizma, požalio da je Izrael postao izoliran – “poput Sjeverne Koreje” – budući da deseci aviokompanija i dalje nerado lete tamo.

Rat je značajno utjecao na izraelski turizam i letove. Ipak, stvari se počinju mijenjati.

Koje su aviokompanije nastavile s letovima za Izrael?

United Airlines objavio je u srijedu prošle sedmice da će ponovno početi s letovima za Izrael od marta, što je prvi američki avioprevoznik koji nastavlja s letovima nakon obustava na početku rata.

United planira početne letove za Tel Aviv iz New Yorka i New Jerseyja u SAD-u 2. i 4. marta, s ciljem da se od 6. marta obnovi svakodnevna linija bez presjedanja. Avioprevoznik je u saopćenju za javnost rekao da je poduzeo detaljnu sigurnosnu analizu prije donošenja te odluke.

Ulaz Međunarodnog aerodroma Ben Gurion, blizu Tel Aviva, Izrael, 25. decembra 2023. (Alexi J Rosenfeld/Getty Images)

British Airways, koji je obavljao dva leta između Ujedinjenog Kraljevstva i Izraela dnevno, nastavit će s radom 1. aprila, obavljajući jedan let dnevno četiri dana u sedmici.

Njemački avioprevoznik Lufthansa, švicarski nacionalni avioprevoznik Swiss i austrijski Austrian Airlines obnovili su letove za Tel Aviv 8. januara. U međuvremenu, španski avioprevoznik Air Europa nastavio je letove za Tel Aviv 19. februara. Grčki i francuski nacionalni avioprevoznici, Aegean i Air France, ponovno su pokrenuli letove za Tel Aviv u januaru.

Italijanski ITA Airways nastavit će letove između Tel Aviva i Rima od 1. marta, počevši s tri povratna putovanja sedmično.

Brussels Airlines, belgijski avioprevoznik, također je u srijedu prošle sedmice objavio da će nastaviti s letovima od 24. marta, s tri leta sedmično iz Brisela za Tel Aviv.

Izraelska uprava aerodroma (IAA) je, također, objavila da će američka kompanija Delta Air Lines nastaviti s letovima za Izrael u maju. Delta to još nije službeno potvrdila, ali posljednje vijesti avioprevoznika kažu da će letovi između New Yorka i Izraela biti obustavljeni do 30. aprila.

Ipak, to je samo djelić letova koje je Izrael privlačio prije rata.

Avion kompanije El Al na pisti Međunarodnog aerodroma Ben Gurion. El Al je bio jedan od samo sedam avioprevoznika koji su letjeli u Izrael u decembru prošle godine (Maya Alleruzzo/AP)

Koji avioprevoznici ne planiraju uskoro obnoviti letove za Izrael?

American Airlines obustavio je letove do 28. oktobra. Emirates, Turkish Airlines i Pegasus Airlines su,  također, obustavili letove za Izrael do daljnjega.

TAP Air Portugal obustavio je letove za Tel Aviv i iz njega na neodređeno vrijeme, dok je finski nacionalni avioprevoznik Finnair objavio da je otkazao svoje letove za Tel Aviv do 29. oktobra. Icelandair je otkazao letove za Tel Aviv bez ikakvih daljnjih objašnjenja na web-stranici.

Bulgaria Air otkazao je sve letove za Tel Aviv i iz njega, također bez pružanja pojedinosti o ponovnom pokretanju letova.

Kako je rat utjecao na avionski saobraćaj u Izraelu?

Broj međunarodnih putnika koji u Izrael dolaze zračnim putem porastao je s 19,2 miliona 2022. na 21,1 milion 2023., objavila je IAA 21. januara.

Međutim, u novembru 2023. broj aviona koji su sletjeli na Međunarodni aerodrom Ben Gurion bio je 68 posto manji u odnosu na isti mjesec prethodne godine.

Fattal je rekao da, dok je prije 7. oktobra 250 avioprevoznika poslovalo u Izraelu i izvan njega, prošlog decembra broj je pao na samo sedam. Od tada se vratio na 45.

U tromjesečnom razdoblju od 7. oktobra očekivalo se da će Izrael posjetiti 900.000 turista. Međutim, izraelski dnevnik Calcalist objavio je da ga je zapravo posjetilo samo 190.000 ljudi.

Prije 7. oktobra više od 300.000 ljudi posjećivalo je Izrael svaki mjesec. U novembru 2023. ta je brojka navodno pala na 39.000.

Broj putnika koji su koristili aerodrom Ben Gurion u novembru 2023. bio je 78 posto manji nego u novembru 2022.

Turistička industrija u Izraelu činila je 2,6 posto bruto domaćeg proizvoda (BDP) prije pandemije COVID-19 2019. godine, prije nego što je pala na 1,1 posto 2021. Strani i domaći turizam u Izraelu su u padu od početka rata.

Koje su aviokompanije nastavile letjeti za Izrael tokom rata?

U decembru, kada je samo sedam avioprevoznika letjelo za Izrael, oko 80 posto putnika prevezao je izraelski nacionalni prevoznik El Al, a slijedi ga manji izraelski prevoznik Israir s deset posto i FlyDubai s 3,2 posto.

Budući da su gotovo sve aviokompanije obustavile i otkazale letove nakon 7. oktobra, El Al je zabilježio rast od 32,5 posto u broju putnika na 5,5 miliona za 2023. na aerodromu Ben Gurion, koji je nastavio raditi tokom rata.

Izvor: Al Jazeera i agencije