Reakcije na američko-britanske udare na mete Husa u Jemenu

Američki zvaničnici su naveli kako su napadi na položaje jemenskog pobunjeničkog pokreta izvedeni avionima, brodovima i podmornicama, a da je ciljano više od desetak lokacija.

Avion Typhoon Kraljevskih zračnih snaga (RAF) po povratku sa misije u Jemenu (Reuters)

Sjedinjene Američke Države su, udarima na položaje pobunjeničkog pokreta Husi u Jemenu, pokazale da podržavaju Izrael u vršenju zločina i genocida nad Palestincima u Pojasu Gaze, navodi se u reakcijama sa Bliskog istoka na djelovanje američko-britanskih snaga.

“Ovi se napadi događaju u nastojanju da se proširi puna podrška SAD-a i Velike Britanije za posljednjih 100 dana ratnih zločina cionističkog režima protiv palestinskog naroda i opkoljenih građana Gaze”, navodi se u saopćenju iranskog Ministarstvo vanjskih poslova.

Libanski pokret Hezbollah je stava kako “američka agresija još jednom potvrđuje da je SAD puni partner u tragedijama i masakrima koje je počinio cionistički neprijatelj u Gazi i regiji”.

U reakciji Palestinskog islamskog džihada se navodi kako “ova agresija potvrđuje da američka administracija vodi rat genocida protiv palestinskog naroda u Gazi”.

Avion polijeće kako bi se pridružio zračnim udarima na vojne ciljeve u Jemenu (Reuters)

“Pozivamo narod arapskih i islamskih nacija da poduzmu mjere u odbacivanju agresije na Jemen, koji je ustao u odbranu Gaze i svetih mjesta muslimana u Palestini”, dodaju.

Palestinska grupa Hamas oštro je osudila američko-britanski napad na vojne ciljeve jemenskih Husi pobunjenika u Jemenu.

Hamas je u saopštenju naveo da će SAD i Velika Britanija snositi odgovornost za utjecaj tog napada na pogoršanje sigurnosti regije, prenio je Reuters.

Saudijska Arabija pozvala je na uzdržanost i izbjegavanje eskalacija. U saopštenju saudijskog ministarstva vanjskih poslova navodi se da Rijad pažljivo prati situaciju “sa velikom zabrinutošću”, prenosi Reuters.

“Kraljevina naglašava značaj održavanja bezbjednosti i stabilnosti u regijiu Crvenog mora, kao i slobode polovidbe”, navedeno je u saopštenju.

Turska: Pretvaraju Crveno more u ‘more krvi’

Turski predsjednik Recep Tayyip Erdogan je također osudio američke i britanske udare na Huse u Jemenu kao nesrazmjernu upotrebu sile i optužio ove dvije zemlje da pokušavaju da pretvore Crveno more u “more krvi”.

Obraćajući se novinarima u Istanbulu poslije molitve petkom, Erdogan je rekao da Ankara dobija informacije sa različitih strana da snage pokreta Husi provode “uspješnu odbranu” protiv SAD-a i Britanije.

Saveznici: Napadi izvedeni u samoodbrani

Vlade Australije, Bahreina, Kanade, Danske, Njemačke, Holandije, Novog Zelanda, Južne Koreje, Velike Britanije i SAD-a navele su u zajedničkom saopštenju da postoji “široki konsenzus” međunarodne zajednice protiv jemenskih pobunjenika Husa i da je napad na njih izvršen kao akt samoodbrane.

U saopštenju se podsjeća da je prošlog mjeseca usvojena rezolucija Vijeća sigurnosti UN-a kojom se pobunjenici pozivaju da obustave napade na brodove u Crvenom moru i naglašava da su multilateralni napadi na lokacije Husa u Jemenu provedeni “u skladu sa inherentnim pravom na individualnu i kolektivnu samoodbranu”, prenosi Tanjug.

Dodaje se da su precizni udari imali za cilj da smanje sposobnosti Husa da ugroze globalnu trgovinu i živote pomoraca na jednom od najvažnijih plovnih puteva na svijetu i da cilj ostaje deeskalacija tenzija i vraćanje stabilnosti u Crvenom moru.

Francuska i Njemačka: Udari opravdani

Francuska i Njemačka ponovo su osudile napade jemenskih pobunjenika Husa na trgovačke brodove u Crvenom moru, naglašavajući da američko-britanski napad na vojne ciljeve te grupe u Jemenu treba da spriječi dalje napade Husa.

Francusko ministarstvo vanjskih poslova saopštilo je da Husi snose izuzetno veliku odgovornost za eskalaciju sukoba u regionu zbog svojih napada na komercijalne brodove u Crvenom moru, prenio je Reuters.

Njemačko ministarstvo vanjskih poslova saopštilo je na platformi X da cilj Zapada ostaje deeskalacija tenzija i obnavljanje stabilnosti u Crvenom moru.

Kina pozvala na uzdržanost

Kina je izrazila zabrinutost zbog eskalacije tenzija u Crvenom moru i pozvala na uzdržanost nakon zajedničkih američkih i britanskih vojnih udara na vojne ciljeve jemenskih pobunjenika u Jemenu. Portparol kineskog ministarstva vanjskih poslova Mao Ning rekla je na redovnom brifingu za novinare da Peking “poziva sve relevantne strane da ostanu mirne i pokažu uzdržanost da bi se spriječilo širenje sukoba”.

Mao je istakla da je Kina spremna da komunicira sa svim stranama radi deeskalacije tenzija u cilju zajedničkog održavanja bezbjednosti međunarodnog plovnog puta u Crvenom moru.

Kremlj: Udari nelegitimni iz ugla međunarodnog prava

Kremlj je ocijenio da su američki i britanski udari na Jemen nelegitimni iz ugla međunarodnog prava i da nedavno usvojena rezolucija Vijeća sigurnosti UN-a koja osuđuje napade jemenskih pobunjenika Husa na brodove u Crvenom moru ne može da ih opravda.

“Rusija osuđuje američke i britanske udare na Jemen”, izjavio je portparol Kremlja Dmitrij Peskov, prenosi TASS. Peskov je naglasio da su sa stanovišta međunarodnog prava ti udari nelegitimni i da se Kremlj pridržava upravo tog stava.

On je istakao da je Vijeće sigurnosti UN-a ranije donijelo rezoluciju koju je predložio SAD, a koja osuđuje napade jemenskih pobunjenika u Crvenom moru i zahtijeva da se oni odmah prekinu. Za dokument je glasalo 11 članica Vijeća sigurnosti UN-a, dok su četiri zemlje, uključujući Rusiju, bile uzdržane.

“Bili smo uzdržani. Zemlje koje su izvele napad pokušale su da opravdaju svoje postupke kao zakonite. Međutim, nisu uspjele jer usvojena rezolucija nikome ne daje pravo da izvodi udare”, naglasio je portparol Kremlja. Peskov je dodao da je Rusija više puta pozivala Huse da prestanu sa napadima, za koje smatra da su “krajnje pogrešni”.

Jordan: Neuspjeh da se obuzda Izrael

Jordan je upozorio da neuspjeh da se obuzda izraelska, kako je navedeno, “ekstremistička” politika protiv Palestinaca gura region Bliskog istoka ka još većim sukobima i ratovima.

Jordanski ministar vanjski poslova Ajman Safadi ocijenio je da Izrael izlaže sigurnost regiona opasnosti jer međunarodna zajednica nije, kako je naveo, uspjela da zaustavi izraelsku agresiju na Palestince, javili su jordanski državni mediji, a prenosi Reuters.

Češka podržala napade

Češki predsjednik Petr Pavel, bivši predsjednik Vojnog komiteta NATO-a, podržao je zračne napade SAD-a i Velike Britanije na vojne ciljeve Husa u Jemenu.

Pavel je na platformi X napisao da “provokativni i opasni” napadi Husa na brodove u Crvenom moru više ne mogu da se tolerišu.

“Vojna akcija naših saveznika je neophodan korak da se spriječe rastuće tenzije u regionu i da se obnovi siguran međunarodni trgovinski saobraćaj”, naveo je Pavel.

Pavel je bio predsjednik Vojnog komiteta NATO-a od 2015. do 2018. godine, a od 2012. do 2015. godine bio je načelnik generalštaba čeških oružanih snaga.

Italija odbila učestvovati u napadima

Italija je odbila učestvovati u američkim i britanskim napadima protiv Husa u Jemenu, rekao je vladin izvor u petak, objasnivši da Rim preferira politiku “smirivanja” u Crvenom moru.

Izvor koji nije želio biti imenovan zbog osjetljivosti pitanja, također je rekao da bi vladi bila potrebna podrška parlamenta za učešće u bilo kakvoj vojnoj akciji, zbog čega brzo odobrenje nije moguće.

Početkom ove sedmice, italijanski ministar odbrane Guido Crosetto rekao je Reutersu da se napadi Husa moraju zaustaviti bez izazivanja novog rata u regiji.

Italija je u decembru najavila da će poslati mornaričko plovilo u to područje nakon zahtjeva vlasnika brodova za podršku, ali nije se prijavila za misiju koju predvodi SAD, a čini se da su se i drugi saveznici EU distancirali od inicijative.

Druge opcije koje je imao Biden

Giorgio Cafiero, izvršni direktor konsultantske firme za geopolitičke rizike Gulf State Analytics sa sjedištem u Washingtonu, rekao je da je SAD imao druge opcije osim vojnog napada na jemenske Huse.

“Jedan od njih bio je korištenje utjecaja koji Washington ima nad Izraelom kako bi se Izrael primorao na pridržavanje primirja [u Gazi]”, rekao je Cafiero za Al Jazeeru.

“Bidenova administracija je, iz političkih razloga, odlučila to ne učiniti, a Bidenov tim bavi se operacijama Husa u Crvenom moru vodeći ovu koaliciju predvođenu SAD-om [koja] sada izvodi vojne napade na ciljeve Husa“, rekao je on.

“Ovo ima potencijal da SAD bude uvučen u dugotrajni sukob na Bliskom istoku. Ovo nije nešto što većina građana SAD-a želi, zvaničnici u Bidenovoj administraciji stalno su ponavljali da ne žele takav ishod. Ali, mislim da nas odluke koje Bidenov tim donosi sada guraju u ovom vrlo opasnom smjeru.”

‘Direktan odgovor’

Predsjednik Sjedinjenih Američkih Država Joe Biden potvrdio je kako su SAD i Velika Britanija, uz podršku Australije, Bahreina, Kanade i Nizozemske, izveli napade u Jemenu na lokacije koje koriste pripadnici pobunjeničkog pokreta Husi, poručivši i da, ako bude potrebno, neće oklijevati s daljim akcijama, prenosi Hina pozivajući se na Reuters.

“Ovi su udari direktan odgovor na napade Husa bez presedana na međunarodna pomorska plovila u Crvenom moru, uključujući korištenje protivbrodskih balističkih projektila po prvi put u historiji”, poručio je Biden u izjavi koju je objavila Bijela kuća.

“Napadi su ugrozili američko osoblje, civilne pomorce i naše partnere, kao i trgovinu i slobodu plovidbe”, dodao je i poručio da, ako bude potrebno, “neće oklijevati” s daljim akcijama s ciljem zaštite ljudi i slobodnog protoka trgovine.

“Ciljane napade” protiv Husa u Jemenu i učešće Kraljevskih zračnih snaga je potvrdio i britanski premijer Rishi Sunak.

Avioni, brodovi i podmornice

Američki zvaničnici su otkrili Reutersu da su napadi izvedeni avionima, brodovima i podmornicama, a da je ciljano više od desetak lokacija.

Glavni grad Sana, kao i gradovi Saada i Zamar te pokrajina Al-Hudaida samo su neki od ciljeva napada, potvrdio je zvaničnik Husa, nazvavši te napade “američko-cionističko-britanskom agresijom”.

Husi, koji kontroliraju veći dio Jemena, gađaju brodske rute na Crvenom moru kako bi iskazali podršku Hamasu, palestinskoj organizaciji koja se bori protiv izraelske ofanzive u Gazi.

Pritom, dodaju agencije, napadi ugrožavaju međunarodnu trgovinu na ključnoj ruti između Evrope i Azije koja čini oko 15 posto svjetskog brodskog prometa.

Izvor: Al Jazeera i agencije

Pregled vijesti, tema, mišljenja, blogova sa Balkana i iz svijeta u samo jednom kliku
Pročitajte sada