Poljska opozicija dogovorila vladu, Tusk premijer

Nedavni parlamentarni izbori ocijenjeni su kao historijski, a od nove većine očekuje se da zaustavi udaljavanje Varšave od evropskih vrijednosti.

Za novog poljskog premijera predložen je bivši čelnik poljske vlade Donal Tusk, koji je bio i na čelu Evropskog vijeća (Reuters)
Za novog poljskog premijera predložen je bivši čelnik poljske vlade Donal Tusk, koji je bio i na čelu Evropskog vijeća (Reuters)

Lideri opozicionih proevropskih demokratskih stranaka koji su na izborima 15. oktobra u Poljskoj osvojili većinu u oba doma parlamenta saopćili su u utorak da će zajedno formirati vladu, a kao svog kandidata predsjedniku Poljske Andrzeju Dudi predlažu bivšeg premijera, nekadašnjeg predsjednika Evropskog vijeća, lidera Građanske koalicije Donalda Tuska.

“Potvrdili smo kao lideri opozicije spremnost da sarađujemo i stvorimo parlamentarnu većinu. Današnja deklaracija umirit će predsjednika i olakšat će mu zadatak. Spremni smo da formiramo vladu”, kazao je Tusk.

Tusk, kao lider najjače stranke opozicije, liberalne Građanske koalicije, Szymon Holowniai i Wladyslaw Kosiniak-Kamysz kao lideri centrističkog Trećeg puta i lider Nove Levice Wlodzimierz Czarzasty, izašli su zajedno pred medije da upute apel  Dudi da ne odugovlači do 14. novembra kada je krajnji rok da se sastane parlament u novom sazivu, već da što prije sazove sjednicu Sejma, Donjeg doma parlamenta, prenosi Beta.

“Stranka Pravo i Pravda proćerdala je osam godina našeg života. Umjesto da nas vodite u budućnost u kojoj će živjeti naša djeca, vratili ste nas natrag 50 godina. Zato apeliremo na predsjednika Dudu da ne traći više ni sekundu našeg vremena. Nemate šta čekati, većina treba formirati vladu”, kazao je Holowniai.

Pad populista Jaroslawa Kaczynskog

Duda je u utorak počeo, prvo s liderima donedavno vladajuće stranke Pravo i Pravda Jaroslawa Kaczynskog, konsultacije o tome kome da povjeri mandat za sastav vlade, pošto su populisti Kaczynskog treći put za redom osvojili pojedinačno najviše glasova, ali 75 posto od 29 miliona birača koji su izašli na izbore komotnu većinu u oba doma dali su proevropskim demokratskim strankama.

Dosadašnja opozicija u novom sazivu u Donjem domu ima 248 zastupnika, od 460, a u Gornjem domu 66 senatora, od 100.

Predsjednika upozoravaju na situaciju da je, pored rata u Ukrajini, izbio i sukob palestinskog Hamasa i Izraela, da je nužno usvojiti državni budžet za narednu godinu te na potrebu da se što prije izglade odnosi s Evropskom unijom i odblokiraju deseci milijardi eura za Poljsku iz Fonda za obnovu poslije pandemije COVID-19 zamrznute zbog kontroverzne reforme pravosuđa u Poljskoj.

Netom završeni izbori u Poljskoj ocijenjeni su kao historijski ne samo za Poljsku, već i EU, a od nove većine očekuje se da zaustavi udaljavanje Poljske od evropskih vrijednosti i njeno približavanje poluautokratskim sistemima.

Izvor: Al Jazeera i agencije