Mediapart: Ponovno ispisivanje historije Palestine u britanskim udžbenicima

Britanski udžbenici historije prepravljani su u tišini i daleko od očiju javnosti kako bi se izbrisao palestinski narativ.

Autor: Fedayini, borci za slobodu Palestine, u izmijenjenim verzijama udžbenika opisani su kao teroristi (Reuters)
Autor: Fedayini, borci za slobodu Palestine, u izmijenjenim verzijama udžbenika opisani su kao teroristi (Reuters)

Kada ovlašteni izdavači udžbenika dopuste grupama za vršenje pritiska da pomažu u oblikovanju kurikuluma, znanje se zamjenjuje indoktrinacijom, a djeca se potiču na usvajanje pristrasnog razmišljanja.

Britanski udžbenici historije prepravljani su u tišini i daleko od očiju javnosti kako bi se izbrisao palestinski narativ. Nastavni planovi i programi još jedno su poprište na kojem se vode borbe oko budućnosti Palestine.

To je navedeno u članku ekonomskog stručnjaka i matematičara Ivara Ekelanda, bivšeg rektora Univerziteta Pariz-Dauphine, a ujedno i bivšeg predsjednika Naučnog vijeća francuske Visoke škole za profesore, u njegovom blogu na francuskoj web stranici Mediapart.

Ekeland na početku skreće pažnju na vrlo opsežnu studiju o tome na koji način su kraj britanskog mandata u Palestini, rađanje Izraela i palestinski otpor predstavljeni u udžbenicima historije u Izraelu, Palestini, Francuskoj i Švedskoj, navodeći da je studija provedena 2014. godine.

Dodaje da se tom pristupu sada može dodati novi element, ovaj put vezan za Ujedinjeno Kraljevstvo, jer su Odbor zastupnika britanskih Jevreja i Advokati Ujedinjenog Kraljevstva za odbranu Izraela kontaktirali izdavača Pearsona kako bi zatražili da se izvrše korekcije u dva udžbenika historije koja su korištena za pripremu polaganja lokalnih i međunarodnih srednjoškolskih ispita u Ujedinjenom Kraljevstvu.

Propaganda u obrazovanju

U izvještaju koji je naručio Britanski komitet za palestinske univerzitete (BRICUP), profesori John Chalcraft i James Dickins, stručnjaci za pitanja Bliskog Istoka, historiju i arapski jezik, te članovi spomenutog komiteta, otkrivaju da su pronašli stotine izmjena i dopuna školskih priručnika, u prosjeku tri po stranici.

Uprkos tim izmjenama i njihovom obimu, primijetili su da se u knjigama ne spominje da je izvršena korekcija. Međutim, u izvještaju se navodi da su promjene izvršene u tekstu, datumima, mapama i fotografijama, kao i u pravilima ocjenjivanja i pitanjima za učenike. Autor zaključuje da “propagandu ne bi trebalo plasirati učenicima kao da je riječ o običnom obrazovanju”.

Ekeland kaže da je Ured Nacionalne unije za obrazovanje (NEU) izrazio zabrinutost zbog promjena koje su spomenute u izvještaju, kao i zbog revizije koja je dovela do takvih izmjena u udžbenicima, te najavio da će kontaktirati izdavača radi pojašnjenja.

Ove knjige, koje je objavila izdavačka kuća Pearson, s naslovima poput Sukob na Bliskom istoku; Bliski Istok: Sukob, kriza i promjene, čitaju hiljade učenika koji se svake godine pripremaju za polaganje državnih ispita GCSE (General Certificate of Secondary Education).

Obmanjujuća literatura

Prema autoru, spomenute knjige sadrže izmjene u tekstovima, pogrešno referiranje na međunarodno pravo, uklanjanje podataka o historijskim događajima i umetanje drugih referenci koje nisu postojale, zatim mijenjanje izraza koji se koriste za opisivanje određenih događaja ili grupa ljudi i pretvaranje činjeničnih podataka u mišljenja i obrnuto.

Ekeland je citirao riječi stručnjaka Johna Chalcrafta, jednog od autora izvještaja, koji je rekao: “Mnoštvo narativa u ovoj regiji je neizbježno”, napominjući da ogromna većina promjena koje su uvedene u tim tekstovima dodaju ili mijenjaju postojeće podatke, informacije i tumačenja u korist izraelskog narativa i uklanjanju ili zamjenjuju one koje podržavaju palestinski narativ”. Chalcraft zaključuje da zbog izmjena koje su napravljene ove knjige predstavljaju “opasnu obmanu”.

Jedan od aspekata onoga što je spomenuto u izvještaju, kako navodi autor, i koji je bio ključna tačka intenzivnih revizija, jeste opis nasilnih djela i njihovih počinitelja. Mnoge formulacije koje upućuju na jevrejsko i/ili izraelsko nasilje i agresiju uklonjene su ili ublažene, dok su one koje se tiču arapskog i/ili palestinskog nasilja sistematski umetane ili predimenzionirane. U originalnoj verziji srednjoškolskog priručnika 10 puta se spominje jevrejski terorizam i 32 puta palestinski terorizam (uz upotrebu riječi ”teror”, ”terorizam” i ”terorista” u svakom slučaju). Nakon revizije, terorizam jevrejskih grupa spomenut je samo četiri puta, dok se terorizam palestinskih grupa spominje 61 put.

Primjeri izmjena

Autor u nastavku opširnije navodi primjere izmjena, kao što su:

– Izvorna verzija kaže: “Fedayini su bili borci za slobodu ili teroristi, zavisno od ugla iz kojeg su posmatrani.” A u revidiranoj verziji tekst je glasio: “Fedayini su bili teroristi koji su se borili za slobodu Palestinaca.”

– Prvobitna verzija kaže: ”Međunarodno pravo predviđa da država ne može beskonačno anektirati ili zauzimati teritoriju osvojenu silom.” Ovo je dominantni međunarodni konsenzus o legitimitetu. U izmijenjenoj verziji umjesto toga stoji: “Neki zauzimaju stajalište da država ne može beskonačno anektirati ili zauzimati teritorije osvojene silom.”

– U izvornoj verziji se navodi da su tokom Prve intifade (1987-1993) izraelski vojnici “lomili ruke i prste palestinskoj djeci koja su bacala kamenje”. Ova činjenica je uklonjena iz revidirane verzije.

Originalno izdanje sadrži opis koji je iznio jedan pripadnik Hagane (glavne jevrejske paravojne organizacije) vezano za masovno protjerivanje Arapa tokom rata 1948-1949 (nazvano Nakba). U revidiranoj verziji, ovo je zamijenjeno izvještajem o mirnom odlasku jedne arapske porodice.

– U izvornoj verziji napisano je da su Izraelci Palestince protjerali iz Istočnog Jerusalema; u revidiranoj verziji stoji da su se “osjećali kao da su prisilno protjerani”.

– Što se tiče masakra u Deir Yassinu (u kojem su izraelske snage ubile najmanje 107 palestinskih civila), koji je u originalnoj verziji međunarodnog priručnika GCSE opisan kao “jedan od najgorih zločina rata (iz 1948.)”, u revidiranom izdanju riječ ”zvjerstva” je zamijenjena riječju “djela”.

Mišljenje stručnjaka

Ekeland kaže kako je na kraju teksta odlučio citirati reakcije dvojice historičara, jednog britanskog i drugog izraelskog, na ovaj slučaj.

Eugene Rogan, profesor moderne historije Bliskog Istoka na Univerzitetu Oxford, kaže: “S obzirom na historijsku odgovornost Britanije, posebno je važno da se ova tema predaje na neutralan i objektivan način. Dati priliku braniteljima Izraela da uređuju obrazovne materijale, a ne dati istu priliku braniteljima Palestine da prezentiraju svoje viđenje predstavlja izdaju. To može rezultirati samo podrivanjem povjerenja u nepristrasnost predavanja vrlo složenog i osjetljivog pitanja.”

Nevi Gordon, izraelski profesor koji predaje međunarodno pravo i ljudska prava na Univerzitetu Queen Mary u Londonu, osvrnuo se na ovo pitanje rekavši: “Kroz pažljivu analizu dva udžbenika za srednje škole, profesori John Chalcraft i James Dickens otkrili su kako su uvedene stotine korekcija koje mijenjaju i iskrivljuju istorijske i političke činjenice o Izraelu i Palestini. Njihov izvještaj sugerira da, kada ovlašteni izdavači udžbenika dopuste grupama za vršenje pritiska da pomažu u oblikovanju kurikuluma, znanje se zamjenjuje indoktrinacijom, a naša djeca se potiču na pristrasno razmišljanje”.

Nakon citata Rogana i Gordona, Ekeland je prokomentirao: “Ne možemo to iskazati na bolji način”.

Izvor: Agencije

Povezane

Više iz rubrike Svijet
POPULARNO