S. Arabija okončala slučaj Khashoggi, ali drugi nisu

Saudijske vlasti nikada nisu javno imenovale one kojima je suđeno i koji su osuđeni zbog ubistva, dok su oni koji su upoznati s postupkom kazali da je riječ o nižerangiranim zvaničnicima (EPA)
Saudijske vlasti nikada nisu javno imenovale one kojima je suđeno i koji su osuđeni zbog ubistva, dok su oni koji su upoznati s postupkom kazali da je riječ o nižerangiranim zvaničnicima (EPA)

Iako je presudom neimenovanim saudijskim državljanima sud u Rijadu proglasio slučaj ubistva novinara Jamala Khashoggija okončanim, on i dalje baca sjenku na međunarodnu reputaciju prijestolonasljednika Mohammeda bin Salmana (MBS) kojeg mnogi smatraju odgovornim za brutalno ubistvo njegovog kritičara, prenosi agencija Beta pozivajući se na Radio Slobodna Evropa (RSE) i pisanje svjetskih medija.

Istražitelji drugdje pokazuju interes za istraživanja online napada koji su prethodili smrti novinara.

Uprkos očekivanjima da će osuđeni za ubistvo Khashoggija poslije konačne presude suda u Rijadu izbjeći smrtnu kaznu, malo je vjerovatno da će odluka utišati pozive na odgovornost prijestolonasljednika, ukazuje Wall Street Journal (WSJ).

Saudijski sud osudio je petoricu na 20 godina zatvora i izrekao kraće kazne ostaloj trojici optuženih proglasivši slučaj zatvorenim gotovo dvije godine poslije zločina koji je, naglašava list, potkopao ugled princa MBS-a, poremetivši njegov program ekonomskih reformi i strana ulaganja u kraljevinu.

Prijestolonasljednik se trudio da popravi narušeni imidž uoči samita lidera grupe G-20, čiji bi domaćin Saudijska Arabija trebala biti u novembru, ističe WSJ, dodajući da od ubistva Khashoggija u oktobru 2018. saudijski prijestolonasljednik nije dolazio u SAD, ali je dobijao podršku predsjednika Donalda Trumpa, uprkos procjeni CIA-e da je vjerovatno princ naredio ubistvo.

Tajno sudjenje u Rijadu, prema pisanju njujorškog lista, trebalo je pokazati da Saudijska Arabija može da pokaže odgovornost, ali grupe za zaštitu ljudskih prava su to nazvale zataškavanjem.

Specijalni tim

Saudijske vlasti nikada nisu javno imenovale one kojima je suđeno i koji su osuđeni zbog ubistva, dok su oni koji su upoznati s postupkom kazali da je riječ o nižerangiranim zvaničnicima.

U julu je turski sud pokrenuo odvojeno suđenje u odsustvu protiv 20 saudijskih državljana, uključujući bliske saradnike MBS-a, zbog optužbi koje uključuju mučenje i namjerno ubistvo.

Specijalna izvjestiteljica Vijeća za ljudska prava UN za vansudska pogubljenja Anges Callamard, koja je istraživala ubistvo Khashoggija, utvrdila je da je tim od 15 saudijskih agenata doletio u Tursku da se sastane s Khashoggijem u konzulatu 2. oktobra 2018. godine gdje je trebao preuzeti dokumente neophodne za vjenčanje.

Tim je uključivao sudskog ljekara, službenike obavještajnih i sigurnosnih službi i pojedince koji su direktno radili za MBS-a.

Američki CNN ističe da su u decembru 2019. saudijske vlasti navele da istražuju 11 osoba koje su učestvovale u ubistva Khashoggija ali da su odbačene optužbe protiv najistaknutijih ličnosti, uključujući bivšeg zamjenika šefa obavještajne službe Ahmada al-Asirija i saudijskog glavnog konzula u Istanbulu Mohammeda al-Otaibija.

Uz to, napominje CNN, saudijsko tužilaštvo je saopćilo da nije bilo „dokaza“ da je u ubistvo bio uključen Saud al-Qahtani, bivši glavni savjetnik MBS-a i član njegovog užeg kruga.

Verzija Rijada o onome šta se dogodilo 2. oktobra 2018. u zgradi saudijskog konzulata u Istanbulu, više puta se mijenjala kako su se pojavljivali novi detalji – uvijek uz naglasak da ni Mohmamed bin Salman ni njegov otac kralj Salman bin Abdulaziz nisu znali za operaciju protiv Khashogija.

Koordinirano zlostavljanje na internetu

Gotovo dvije godine poslije ubistva, pregled zapisa s Twittera baca novo svjetlo na obrazac moguće koordiniranog zlostavljanja i zastrašivanja tokom posljednjih mjeseci života Khashogija u Virdžiniji – kampanje za koju neki zvaničnici kažu da je možda prekršila američke zakone s potencijalno ozbiljnim implikacijama na odnos SAD i Saudijske Arabije, ukazuje Washington Post.

Nakon što je u jesen 2017. postao kolumnista ovog lista, Khashoggi je svakodnevno dobijao uvredljive komentare i poruke, ali i prijetnje koje su uglavnom dolazile sa saudijskih Twitter naloga.

Khashogi je, dodaje WP, prijateljima rekao da veruje da je kampanju protiv njega dirigovao Saud al-Qahtani, koji je 2017. najavio stvaranje „crne liste“ usmjerene na neistomišljenike koji su kritikovali saudijske vlasti.

Novu analizu internet ofanzivu na Khashogija koja je počela u jesen 2017. i nastavila se sedmicama poslije njegovog nestanka u oktobru 2018. provela je „Soufan grupa“, privatna sigurnosna kompanija na čelu s Ali Soufanom, bivšim FBI agentom i američkim zvaničnikom za protivterorizam. Soufan je taktiku opisao kao studiju slučaja u korištenju društvenih mreža od strane autoritarnih režima za suzbijanje kritičara, dodajući da je Khashoggi bio možda najpoznatija meta takvih kampanja, ali da nije bio jedini.

Ako bi se dokazala, saudijska kampanja protiv Khashoggija mogla bi predstavljati kršenje američkog Zakon o kontroli izvoza oružja kojim se izričito zabranjuje trgovina s vladama koje uznemiruju američke građane ili stanovnike. List naglašava da je Saudijska Arabija jedan od najvećih stranih kupaca odbrambene industrije SAD, koji svake godine kupuje vojnu opremu vrijednu milijarde dolara.

Neki članovi Kongresa, naglašava Washington Post, pozivaju Trumpovu administraciju da zakon počne da se primjenjuje na Rijad, tvrdeći da je Saudijska Arabija više puta prešla granicu, ne samo s Khashoggijem već i s ostalim neistomišljenicima od kojih su neki građani SAD-a.

Izvor: Agencije


Povezane

U Saudijskoj Arabiji osam osoba osuđeno je za ubistvo novinara Jamala Khashoggija. Pet osoba je osuđeno na kaznu zatvora od 20 godina, dok su tri dobile kazne od sedam do 10 godina. Khashoggi je ubijen 2. oktobra 2018. godine u konzulatu Saudijske Arabije u Istanbulu. Detalji o njegovom ubistvu još nisu rasvijetljeni. Tursko tužilaštvo otkrilo […]

Više iz rubrike Svijet
POPULARNO