EU obilježava 70. godišnjicu Schumanove deklaracije
Evropa obilježava 70. godišnjicu Schumanove deklaracije, prvog političkog dokumenta na temelju kojeg je započet proces evropskih integracija, u vrijeme kada se suočava s jednim od najvećih izazova od kraja Drugog svjetskog rata, zdravstvenom, ekonomskom i socijalnom krizom uzrokovanom pandemijom koronavirusa.
Na današnji dan, 9. maja 1950. tadašnji francuski ministar vanjskih poslova Robert Schuman predložio je stvaranje Evropske zajednice za ugalj i čelik, koja je osnovana manje od godinu dana kasnije, 18. aprila 1951. godine.
Pet godina nakon završetka Drugog svjetskog rata, Schuman je predložio udruživanje proizvodnje uglja i čelika čime bi rat između historijskih protivnica Francuske i Njemačke postao “ne samo nezamisliv, nego i materijalno nemoguć”, prenosi Hina.
“Objedinjavanje proizvodnje uglja i čelika odmah bi trebalo osigurati uspostavu zajedničkih temelja ekonomskog razvitka, kao prvog koraka ka federaciji Evrope, što će promijeniti sudbinu onih regija koje su se dugo bavile proizvodnjom oružja, a čije su najčešće žrtve bile one same”, kaže se, između ostalog u dokumentu koji je Schuman predstavio pred francuskim i stranim novinarima u Quai d'Orsayu, sjedištu francuskog ministarstva vanjskih poslova u Parizu.
‘Evropa se neće stvoriti odjednom’
To je bila ideja Jeana Monneta, francuskog političara i poslovnog čovjeka, za koju je Schuman preuzeo političku odgovornost. Schuman je u toj deklaraciji predložio postupni pristup koji će voditi sve tješnjoj integraciji.
“Evropa se neće stvoriti odjednom ili prema jednom jedinstvenom planu. Izgradit će se putem konkretnih postignuća koja će prvo stvoriti istinsku solidarnost. Ujedinjavanje nacija Evrope zahtijeva uklanjanje prastarog neprijateljstva između Francuske i Njemačke. Svaka mjera koja se poduzme mora se, u prvom redu, odnositi na ove dvije zemlje”, kaže se u deklaraciji.
Francusku inicijativu su prihvatile Njemačka, Italija, Belgija, Luksemburg i Nizozemska. Tih šest država potpisale su 18. aprila 1951. godine u Parizu ugovor o osnivanju Evropske zajednice za ugalj i čelik, sa zajedničkim institucijama, koja je bila prvi korak prema današnjoj Evropskoj uniji.
Vijeće Evropske unije donijelo je 1985. godine u Milanu odluku da se u spomen na Schumanovu deklaraciju, 9. maja obilježava kao Dan Evrope.
Ovih dana, u vezi s koronakrizom, često se citira jedna rečenica iz memoara Jeana Monneta, Schumanovog prijatelja i jednog od arhitekata evropskog ujedinjenja.
“Evropa će biti iskovana u krizama i bit će zbir rješenja prihvaćenih u tim krizama”, napisao je Jean Monnet.
Izazvovi koronakrize
Do sada se to pokazalo tačnim. Ostaje vidjeti hoće li to biti slučaj i za koronakrizu, koja je pogodila cijeli svijet i izazvala teške ekonomske i socijalne posljedice.
Koronakriza suočava Evropsku uniju s s udarom na ekonomiju koji nije zabilježen od Velike depresije.
Pandemija korona virusa u velikoj je mjeri zaustavila i usporila život u svijetu, pa se ove godine, na 70. godišnjicu Schumanove deklaracije, Dan Evrope obilježava drugačije nego inače, uglavnom virtualno, na društvenim mrežama.
Koronakriza odgodila je i početak Konferencije o budućnosti Evrope, koji se trebao obilježiti upravo na današnji dan.
Potpredsjednica Evropske komisije za demokratiju i demografiju Dubravka Šuica, koja je u Komisiji zadužena za Konferenciju o budućnosti Evrope, predlagala je da se njezn početak obilježi na današnji dan u Dubrovniku.
Konferencija, koja bi trebala trajati dvijje godine, zamišljena je kao forum za povezivanje evropskih građana, civilnog društva i evropskih institucija s ciljem da Evropljani kažu kakvu Uniju žele i kako njome upravljati.
Zasad nije određen datum kada bi Konferencija trebala započeti.
Poruke solidarnosti
Lideri zemlja članica EU-a uputili su danas poruke jedinstva i solidarnosti, ocijenivši da je evropsko zajedništvo u vrijeme koronakrize potrebnije nego ikada, prenosi Tanjug.
Predsjednik Francuske Emmanuel Macron navodi da je Evropa stvorena kako bi se prevazišla kriza “ona od jučer, ova danas, ali i sutrašnja”.
“Usuditi se, osmisliti, ujediniti se, misliti i raditi za budućnost, to je duh Evrope koji nam je dans potrebniji nego ikada”, poručio je Macron.
Kancelarka Angela Merkel u svojoj poruci povodom dana Evrope nagalašava da su temelji EU-a postavljeni nakon Drugog svjetskog rata bili posebno važni za Njemačku, koja je zato i izuzetno posvećana budućnosti EU-a.
“Njemačka od jula preuzmima predsjedavanja Vijećem EU-a. Naš cilj je da Evropa iz krize pandemije i korona virusa izađe jača i to će biti naša uloga”, kaže Merkel.
Premijer Italije Giuseppe Conte ističe da Dan Evrope slavi jedinstvo i solidarnost kao vrijednosti na kojim je zasnovana EU.
Austrijski kancelar Sebastijan Kurz poručuje da je zadatak ne samo da se očuva ono što EU danas jeste, već da se svakodnevno radi na tome da ona bude jača i uspješnija.
Izvor: Agencije