Mjesec koji je unio pometnju u Mubarakov život sve do smrti

Potpredsjednik Egipta Hosni Mubarak i predsjednik Anwar el-Sadat tokom parade netom prije ubistva Sadata (EPA)
Potpredsjednik Egipta Hosni Mubarak i predsjednik Anwar el-Sadat tokom parade netom prije ubistva Sadata (EPA)

Piše: Doaa Abdel-Latif

Izgleda da februar nije bio baš sretan period u životu bivšeg egipatskog predsjednika Mohameda Hosnija Mubaraka, životu koji je trajao skoro 92 godine i koji je završio upravo u ovom mjesecu.

U februaru tokom 30 godina, što je period koji je Mubarak proveo na vlasti u Egiptu, od oktobra 1981. do 11. februara 2011. godine, dogodili su se brojni događaji koji su prijetili njegovoj vladavini ili pripremali put za to, a većina ih je bila obojena krvlju Egipćana.

Deseci hiljada regruta Centralnih snaga sigurnosti pobunili su se 25. februara 1986. godine u kampu Giza, na pustinjskom putu Aleksandrija – Kairo, protiv loših uvjeta u kampovima i zbog glasina da će se obavezni vojni rok produžiti sa tri na pet godina.

Čelični stisak je bio sve jači

U prvi mah se činilo da je situacija van kontrole režima, ali je čelični stisak sigurnosnih snaga postajao sve jači.

Izvedeni su zračni napadi na vojne kampove, a uvedena je i zabrana kretanja, čime je pobuna ugušena.

Zbog ovakvih dešavanja, izdata je naredba da se visokokvalificirani regruti više ne primaju u redove Centralnih snaga sigurnosti.

Neredi su trajali tri dana, a poginulo je ukupno 107 ljudi, uglavnom regruta, prema službenim izvještajima.

Stravična željeznička nesreća El Ayyat desila se 20. februara 2002. godine, kada se u putničkom vozu koji je putovao iz Kaira u Luxor zapalio vagon.

U nesreći je poginulo 370 putnika, prema službenim informacijama, dok je prema procjenama organizacija za zaštitu ljudskih prava, broj žrtava iznosio više od 500.

U to vrijeme su opozicioni mediji govorili da je ova nesreća rezultat nagomilanih problema korupcije i nemarnosti vlade prema sektoru transporta u vrijeme Mubarakove vladavine.

Potonuće trajekta ‘Al Salam 98’

Četiri godine nakon požara u vozu, 2. februara 2006. godine, potonuo je trajekt s više od 1.000 Egipćana koji su putovali iz luke Duba do luke Safaga u Crvenom moru.

U tadašnjim izvještajima medija i organizacija za ljudska prava spominjalo se kako je do nesreće došlo jer je trajekt “Al Salam 98” bio neispravan i da nije zadovoljavao uvjete ispravnosti i sigurnosti za prijevoz putnika.

Navodilo se i to da je bio natovaren većim teretom od dozvoljenog, pored toga da su egipatske sigurnosne vlasti kasnile sa spašavanjem žrtava.

Krvavi incidenti u Egiptu nisu se prestali dešavati, pa je tako 22. februara 2009. godine u eksploziji naprave na Trgu džamije Al-Hussein poginula jedna francuska državljanka, dok je 25 egipatskih i stranih državljana ranjeno.

Čini se da su spomenuti događaji samo neki od rezultata Mubarakovog vođenja države, no februar nije prestao donositi iznenađenja bivšem predsjedniku, jer je došao red na događaje koji su pripremali put za njegov odlazak sa vlasti.

‘Svi smo mi Khaled Said’

Bivši direktor Međunarodne agencije za atomsku energiju (IAEA) Mohamed ElBaradei objavio je 25. februara 2010. godine formiranje Nacionalnog udruženja za promjene pod njegovim predsjedavanjem, uz učešće 30 aktivista, kako bi se izvršio pritisak na vlasti da donesu ustavne amandmane i radi ostvarivanja socijalne pravde.

Udruženje će prikupljati potpise građana s ciljem vršenja pritiska na vlasti u zemlji da ispune njihove zahtjeve.

Kao izraz bijesa zbog smrti mladića Khaleda Saida, nakon što su ga policajci mučili u junu 2010. godine, na društvenoj mreži Facebook pokrenuta je stranica pod nazivom Svi smo mi Khaled Said u februaru 2004. godine.

Stranica je pozvala na demonstracije 25. januara 2011. godine, što se poklapa s Danom egipatske policije, a potom je izbila i januarska revolucija, na koju su izašle različite društvene skupine.

Demonstranti su logorovali na Trgu Tahrir, u središtu Kaira, 18 dana, a u tom periodu su se dogodili krvavi događaji 28. januara 2011. godine, poznati kao “Petak gnjeva”.

Mubarak se tada obratio naciji emotivnim govorom, koji je umalo naveo demonstrante da napuste Trg Tahrir.

Dan kada je odstupio sa vlasti

Međutim, početkom februara su Mubarakove pristalice izvele napad na trg, u sukobu poznatom kao “Bitka kamila”.

U sukobima su stradale stotine Egipćana, zbog čega su demonstranti počeli još odlučnije zahtijevati Mubarakov odlazak sa vlasti.

Uvečer 11. februara 2011. godine se potpredsjednik Omar Suleiman obratio kratkom izjavom Egipćanima, kako bi ih obavijestio da je predsjednik Hosni Mubarak podnio ostavku i naložio vojsci da preuzme na sebe upravljanje državom.

U devet godina nakon januarske revolucije 16 puta su curile glasine o Mubarakovoj smrti, no sudbina je htjela da se takve glasine potvrde kao tačna vijest 25. februara ove godine.

Izvor: Al Jazeera


Povezane

Mubarak je bio na funkciji predsjednika Egipta od 14. oktobra 1981. do 11. februara 2011.

25 Feb 2020
Više iz rubrike Svijet
POPULARNO