Glavne tačke ekonomskog sporazuma Brisela i Londona poslije Brexita

Evropska komisija predstavila je glavne tačke ekonomskog i trgovinskog partnerstva zaključenog sa Velikom Britanijom, koji postavlja okvir za buduće odnose dvije strane, partnera od 1. januara, prenosi Beta.

Sporazum garantuje trgovinu bez carina ili kvota za “svu robu koja je u skladu sa odgovarajućim pravilima o porijeklu”. France Press navodi da to do sada nije bilo u ranijim u trgovinskim sporazumima.

Britanska preduzeća tako zadržavaju pristup ogromnom jedinstvenom evropskom tržištu od 450 miliona potrošača. A evropske firme za 66 miliona Britanaca.

Sporazum bez presedana omogućava izbjegavanje prekida u lancima proizvodnje, što bi bilo vrlo problematično za sektore kao što je automobilski.

Kolektivne mjere

Velika Britanija i EU angažovale su se da poštuju jednake uslove konkurencije “održavanjem visokog nivoa zaštite u oblastima kao što su zaštita životne sredine, borba protiv klimatskih promjena, određivanje cijena ugljenika, kao i socijalna i radnička prava, fiskalna transparentnost i državna pomoć”.

Ako jedna od dvije strane ne ispuni svoje obaveze u ovoj oblasti, biće moguće preduzeti “korektivne mjere”, kao što su carinski nameti.

Ako se Velika Britanija ili EU ne pridržavaju sporazuma, biće pokrenut mehanizam za rješavanje sporova, kakav postoji u većini trgovinskih sporazuma.

Zbog žestokog protivljenja Londona, Sud Evropske unije neće se mješati u to.

“Zajednički savjet” će osigurati da se sporazum pravilno primjenjuje i tumači.

Omogućiti pristup britanskim vodama

Sporazum predviđa da se evropskim ribarima omogući pristup britanskim vodama u prelaznom periodu od pet i po godina, odnosno do juna 2026. godine.

Tokom tog prelaznog perioda, EU će morati postepeno da se odrekne 25 posto svog ulova čija je vrijednost 650 miliona eura godišnje.

Sporazum garantuje avionsku, drumsku, željezničku i pomorsku povezanost, ali na manje povoljan način nego da je Velika Britanija ostala članica jedinstvenog tržišta.

Biće uvedene mjere da konkurencija prevoznika bude pod jednakim uslovima “tako da prava putnika i radnika i bezbjednost u saobraćaju ne budu ugroženi”.

Policijska i pravosudna saradnja

Velika Britanija će nastaviti učestvovanje u nekim programima EU za period 2021-2027, kao što je program za istraživanje i inovacije “Horizont Europe”, pod uslovom da doprinosi budžetu EU.

Sporazum “uspostavlja novi okvir” policijske i pravosudne saradnje, “posebno za borbu protiv prekograničnog kriminala i terorizma”.

Saradnja u oblasti spoljne politike, spoljne bezbjednosti i odbrane nije obuhvaćena sporazumom, jer Velika Britanija nije željela da pregovara o tome.