Otkrivena galaksija nastala odmah nakon Velikog praska
Naučnici su otkrili drevnu i daleku galaksiju koja pruža dokaze da se prelazni period iz ‘mračnog doba’ svemira, nedugo nakon Velikog praska, dogodio ranije nego što se prethodno mislilo.
Naučnici su uz pomoć teleskopa James Webb, koji kroz ogromne svemirske udaljenosti gleda unazad u prošlost, posmatrali galaksiju, nazvanu JADES-GS-z13-1, kako je izgledala gotovo 330 miliona godina nakon događaja Velikog praska, poslije kojeg je nastao svemir.
Procjenjuje se da je svemir nastao prije otprilike 13,8 milijardi godina, dok je Zemlja, u poređenju, stara gotovo 4,5 milijardi godina, prenosi Reuters.
Nastavite čitati
list of 4 items- list 1 of 4NASA otkrila novu međuzvjezdanu kometu, nema prijetnje po Zemlju
- list 2 of 4ESA: Robotska letjelica snimila prve snimke dva pola Sunca
- list 3 of 4Rusija razvila robotske sisteme za održavanje orbitalnih stanica
- list 4 of 4Kina krenula u misiju za prikupljanje uzoraka asteroida
“U JADES-GS-z13-1, Webb je potvrdio jednu od najudaljenijih galaksija poznatih do sada”, rekao je astrofizičar Yoris Witstok iz Centra za svemirsku zoru Univerziteta u Kopenhagenu.
Smatra se da je univerzum doživio brzo i eksponencijalno širenje u djeliću sekunde nakon Velikog praska, a nakon što se dovoljno ohladio, nastao je period nazvan svemirsko mračno doba, tokom kojeg je mladi univerzum bio obavijen gustom maglom od vodikovog plina u električno neutralnom stanju.
Uslijedila je takozvana epoha rejonizacije, kada je svemir prvi put počeo da sija, a naučnici su sada dokazali da je JADES-GS-z13-1, jedna od najranijih poznatih galaksija, izvršila prelazak u ovu epohu.
Galaksija nekoliko stotina puta manja od Mliječnog puta
“Za razliku od bilo koje druge slično udaljene galaksije, ona pokazuje vrlo jasan, izdajnički potpis koji sugerira da galaksija sadrži izuzetno moćan izvor energetskog ultraljubičastog zračenja i da je neočekivano rano počela rejonizaciju”, rekao je Witstok.
Vrijeme kada su se u svemiru formirale prve zvijezde, crne rupe i galaksije naziva se svemirska zora, a u vrijeme formiranja svemirskih tijela, ultraljubičasto zračenje koje su emitirali hemijski je izmijenilo neutralni gas vodika u procesu koji se naziva rejonizacija i omogućio da ultraljubičasta svjetlost pobjegne, “uključujući svjetla” u svemiru.
“Svemir je, nakon Velikog praska, bio supa od vodika, helija i tamne materije, koja se polako hladila. Na kraju je univerzum bio u stanju u kojem je bio potpuno neproziran za energično ultraljubičasto zračenje. Vodik je lebdio okolo u neutralnom stanju, što znači da je svaki mali atom vodika imao vezan elektron za njega”, rekao je Kevin Hainline sa Univerziteta u Arizoni.
Istraživači su rekli da svjetlost, koju je Webb otkrio u ovoj galaksiji, možda potiče od snažnog formiranja zvijezda u jezgru galaksije, prisustva rastuće supermasivne crne rupe u galaktičkom jezgru, koja nasilno troši okolni materijal ili neke kombinacije ta dva faktora.
Ova galaksija je široka oko 230 svjetlosnih godina, nekoliko stotina puta manja od Mliječnog puta.