Iyad Rimawi svojim kompozicijama opisuje muzičku historiju Sirije

Jedan od najpoznatijih kompozitora u arapskom svijetu napravio je ‘Syrian Rhapsody’, priču koja sublimira i predstavlja kulturno biće historijom opterećenog prostora.

Iyad Rimawi je jedan je od najčuvenijih i najpopularnijih kompozitora u arapskom svijetu (Expo Dubai 2022 / Ustupljeno Al Jazeeri)

Na sumornoj bliskoistočnoj političkoj sceni umornoj od višedecenijskih previranja i ratova, nema ništa novo. Iz središta svjetske civilizacije Sirije predstavljamo umjetnika, kompozitora i muzičara, Iyada Rimawija koji je komponovao Syrian Rhapsody, priču o drevnom muzičkom djelu, priču koja sublimira i predstavlja kulturno biće tog historijom opterećenog prostora.

Syrian Rhapsody je muzičko djelo koje je izvelo više od 100 različitih muzičara okupljenih u jedinstveni simfonijski orkestar. Ovaj ogromni orkestarski ep, koji je predvodio maestro Misak Bagbudrian, a komponovao i distribuirao kompozitor Iyad Rimawi, stvorio je priču o melodiji najdivnijih muzičkih djela prezentiranu premijerno u The Jubilee Theatre na Expo 2020 Dubaiju. Svoju reprizu Syrian Rhapsody doživljava i na ovogodišnjem Expo 2022 gdje je ovo djelo prezentirano cijelom svijetu. To je bila prilika da se u novom ruhu čuju historijske sirijske note koje su utjelovljene u ovom muzičkom epu sa ciljem predstavljanja kulturne baštine sirijskog, ali i svjetskog kulturnog prostora.

Djelo je svojevrsni pogled i podsjećanje čovječanstva na veličanstvenu kulturnu baštinu sirijskog prostora, ali i cijelog arapskog svijeta. Svjedoci smo da su agresija na Siriju i ratne strahote posljednjih godina imale za cilj devastaciju ukupne kulturne i historijske baštine sirijskog naroda. Samim tim umjetnički događaji i performansi poput ovog imaju nemjerljiv značaj u vraćanju kulture sjećanja na bogatu historiju i umjetnost Sirije.

Rapsodija umjetniku daje slobodu kreacije

Iyad Rimawi je sirijski kompozitor, tekstopisac i producent. Jedan je od najčuvenijih i najpopularnijih kompozitora u arapskom svijetu, sa najvećim brojem pretplatnika (240.000) na YouTubeu kada je riječ o svjetski poznatim kompozitorima. Rođen je i odrastao u Damasku, ali njegovi korijeni potiču iz Bosne i Hercegovine odakle dolazi njegova majka. Diplomirao je na Mašinskom fakultetu Univerziteta u Damasku. Počeo je da svira gitaru sa 12 godina, a sa 14 je počeo da komponuje sopstvenu muziku. Tokom studija formirao je više bendova sa kojim je svirao tradicionalnu muziku, te pop, rock i orijentalne žanrove.

U svom studiju od 2001. komponuje i producira soundtrackove za brojne sirijske i arapske TV serije, prvi je arapski umjetnik koji je potpisao ugovor o snimanju za Sony Music, a objavljeni albumi su mu redovno na vrhu top lista Bliskog istoka. Posljednji album, Damascus Now, nastao je u vremenu brutalnog rata u Siriji, što se odrazilo i na njegovu muzičku karijeru.

(Expo Dubai 2022 / Ustupljeno Al Jazeeri)

Dok još odjekuju zvuci veličanstvenog koncerta Syrian Rhapsody, na kojem je učestvovalo više od 100 muzičara, Iyad Rimawi prenosi impresije i objašnjava koliko je bilo teško osmisliti i realizirati jedan ovakav projekat.

„Sirijski paviljon na Expo izložbi dao je inicijativu i pozvao me da održim koncert, kao što su uostalom sve zemlje poslale umjetnike koji na najbolji način predstavljaju svoju kulturu. Došao sam na ideju da napravimo jedan veliki muzički događaj kojim možemo predstaviti kulturu i historiju naše zemlje, s obzirom da je Sirija dala najstariju pjesmu na svijetu, kao i najstarije kršćansko pjevanje nazvano ‘sirijak’. Takođe, u islamskom svijetu, sufi pjevanje je nastalo u Damasku“.

Nastavljajući govoriti o svojoj karijeri, naglasio je da već 20 godina piše i komponuje pjesme i ima veliko iskustvo u kreiranju sufijske muzike, te je isto pretočio u rad na ovom velikom muzičkom djelu.

„Djelo je dobilo ime rhapsody jer se kao i u klasičnoj muzici kompozitoru daje sloboda kreacije. Rapsodija se sastoji od tri dijela, ‘free parts’. Prvi dio rapsodije je o ‘nikalu’, 3.500 godina staroj pjesmi, najstarijoj na svijetu. Drugi dio obrađuje ‘sirijak’, muziku koja se vraća 1.500 godina u prošlost prije islama, a treći dio čini sufizam do 1.000 godina unazad. Cijeli performans je predvodio šejh Hamidaud koji je poznati sufi pjevač u Damasku, kojeg poznajem dugi niz godina i sa kojim sam sarađivao na više projekata“, priča Rimawi.

„Tako smo napravili zajednički performans, gdje svi pjevaju na sceni, svako pjeva svoj stil, ali to ima ujednačenu harmoniju i zvuči veoma složno i autentično“.

(Expo Dubai 2022 / Ustupljeno Al Jazeeri)

Kad je u pitanju „Nikal“, što je u suštini molitva žene koja ne može roditi, podsjeća kako je to najstarija pjesma na svijetu. Mnogi naučnici su probali uraditi prijevod tih nota da vide kako će zvučati. Postoje razne verzije nota, a Rimawi kaže kako su izveli najbolju za koju je mislio da može biti logična. „Nikal“ je, kako objašnjava, napravio na „nabajat“ muzičkoj skali, što je sirijska i arapska muzička skala, stara više od 3.000 godina.

Sirijska rapsodija je evidentno bila najveći show tokom cijelog trajanja Expo Dubai 2020, sa daleko najvećim brojem muzičara učesnika. Iako su pravila propisivala maksimalno 80 učesnika, zbog samog koncepta predstavljanja, Syrian Rhapsody je imala privilegiju da u punom sastavu, sa više od 100 učesnika demonstrira svoj nastup.

O samoj kompoziciji, ali i historijskoj vrijednosti pronađenog zapisa Rimawi kaže kako su „kroz vjekove ljudi voljeli da pjevaju zajedno u horu, jer se osjećaju sigurno i tako dobijaju zaštitu“.

„Međutim, obično su to činili ljudi kada imaju nešto zajedničko unutar jedne religije, jednog mjesta. Pitao sam se da li mogu ljudi različitih religija i stilova pjevati zajedno, ali da svaka grupa pjeva ono što zna, čemu pripada i da to bude sinhronizovano sa pjevanjem drugih. To je ono što sam želio i ostvario ovim projektom. To je taj krik umjetnika za zajedništvom, gdje smo pokazali da svi zajedno možemo biti jedno kroz ovo umjetničko djelo“, navodi Rimawi.

Predstavljena historija sirijskog podneblja

„Ovim kompozicijama baca se svjetlo pozornice na važne periode u muzičkoj historiji Sirije”, kaže maestro Misak Baghboudrian, dirigent Syrian Rhapsody. „Sam performans je strukturiran u tri različita čina sa kratkim uvodom i finalom. Svaki čin predstavio je jedan historijski period, te je bio baziran na muzičkoj temi tog doba. Kroz umjetničku formu na jedan slikovit i univerzalan način predstavljena je historija ovog podneblja“.

(Expo Dubai 2022 / Ustupljeno Al Jazeeri)

Baghbudrian ističe ulogu i značaj muzike u ljudskom životu općenito, jer je publika tokom koncerta kroz svojevrstan emotivni krik izrazila svoje emocije i nostalgiju za Sirijom, počevši od vokalnih izvedbi na sirijskom, koji se zatim stapao sa sufijskim elementima, te se sirijska rapsodija može podvesti pod svojevrsnu molitvu za Siriju.

„Umjetnička jedinstvenost i izvrsnost koju je Sirijska rapsodija predstavila na Dubai Expo bini primarno su rezultat rada i truda muzičara Iyada Rimawija“, izjavila je operska pjevačica Mirna Kassis. Prema njenim riječima, koncert je svojevrsna poruka nade i ljubavi koju su kao muzičari proživjeli sa publikom, kroz putovanje ka vjekovima i civilizacijama, počevši od 3000. godine prije nove ere i došavši do pozornice sirijskog, sufijskog i operskog izraza.

„Različite nacionalnosti izvođača, te rad sa umjetnikom Iyadom Rimawijem jedno je od najljepših iskustava i najzanimljivijih djela koje smo izveli u oblasti muzike, jer je uspio strukturirati himnu ‘Nikal'“, dodaje.

(Expo Dubai 2022 / Ustupljeno Al Jazeeri)

Za nju je rad sa Rimawijem bilo jedno od najljepših i najzanimljivijih iskustava. Posebno izdvaja više puta spominjani „Nikal“, napisan na glinenoj ploči koja je otkrivena u sirijskom gradu Ugaritu. To nije samo sirijska, niti samo arapska, već svjetska baština, najstarija melodija na svijetu koja je highlight ove rapsodije.

Vokal Hamid Daoud koji je učestvovao u muzičkom epu Syrian Rhapsody kaže da to djelo odlikuje činjenica da je uključivao razne sirijske i historijske muzičke komade koji su kroz nove aranžmane oživjeli civilizaciju, naslijeđe i umjetnost. Dodaje i da su kroz autentično islamsko pjevanje, koje je jedno od najvažnijih znamenitosti grada Damaska, najstarije naseljene prijestolnice na svijetu, radili na očuvanju sirijskog naslijeđa izvođenjem najljepših melodija i pjesama.

Ove jeseni sirijskog umjetnika i njegove kolege očekuje novi koncert u Dubai Opera kojim će se predstaviti publici 15. oktobra.

Izvor: Al Jazeera