Preminuo pozorišni reditelj Dejan Mijač

Dejan Mijač se odlučio se povući iz aktivnog pozorišnog života 2011. godine, a za posljednju testamentarnu režiju odabrao je Čehovljev ‘Višnjik’.

Dejan Mijač se sistematično bavio Jovanom Sterijom Popovićem tokom cijelog života (Al Jazeera)

Pozorišni reditelj Dejan Mijač preminuo je u 87. godini, potvrđeno je u utorak Tanjugu u Jugoslovenskom dramskom pozorištu (JDP).

Dejan Mijač rođen je 1934. u Bijeljini, u svešteničkoj porodici.

Po završenoj gimnaziji u Valjevu, upisao je studije jugoslovenske književnosti na Filozofskom fakultetu u Beogradu, a zatim i pozorišnu i radio režiju na Pozorišnoj akademiji, u klasi Vjekoslava Afrića.

Po završetku studija, 1957. godine, dobio je angažman u Narodnom pozorištu u Tuzli.

Za četiri sezone u Tuzli postavio je desetke predstava i, premda ovo pozorište nije bilo žiža pozorišnog života Jugoslavije, njegov rad se pročuo, pa je uslijedio poziv upravnika Miloša Hadžića da pređe u Srpsko narodno pozorište (SNP) u Novom Sadu, u kojem je u narednih  13 godina režirao niz zapaženih predstava klasičnog i savremenog repertoara.

Njegova prekretnička režija bila je Pokondirena tikva Jovana Sterije Popovića 1973. godine, koja je predstavljala radikalan zaokret u odnosu na dotadašnja tradicionalna tumačenja ovog klasika.

Sistematično se nastavio baviti Sterijom tokom cijelog života i režirao i druge njegove drame: Džandrljiv muž (SNP, 1962), Ženidba i udadba (Narodno pozorište Sombor, 1975), Kir Janja (Udruženje filmskih umetnika Srbije, 1978), Laža i paralaža (Knjaževsko-srpski teatar, 1980), Nahod Simeon (JDP, 1981), Rodoljupci (JDP, 1986. i ponovo 2003).

Bavio se glumačkim pedagoškim radom u Novom Sadu, pri Dramskom studiju SNP-a, a potom prešao na Katedru za pozorišnu režiju na Fakultetu dramskih umetnosti u Beogradu.

Ostao je na ovom fakultetu do penzije.

Bio poznat kao ‘strog i zahtijevan reditelj’

Režije Vase Železnove Maksima Gorkog i Pučine Branislava Nušića bile su njegovi prvi radovi u JDP-u, u kojem je, iako nikad nije bio stalno zaposlen, smatran kućnim rediteljem.

Poput novosadske Pokondirene tikve, i Pučina je bila daljnji iskorak u tumačenju domaćih klasičnih djela i ostala jednom od trajnih činjenica savremenog srbijanskog teatra.

Dolaskom Jovana Ćirilova na mjesto upravnika JDP-a, Mijač je ostvario kontinuitet svojih velikih rediteljskih dometa, poput praizvedbe Simovićevog Putujućeg pozorišta Šopalović i prve verzije Sterijinih Rodoljubaca.

Premda nikad nije bio na čelu neke institucije, njegov autoritet bio je široko priznat i uvijek je rado pozivan da režira u pozorištima Atelje 212, Grad teatar Budva, Zvezdara teatar, Teatar Kult, Pozorište “Boško Buha”, Narodno pozorište Niš, NP Sombor, NP u Beogradu, NP Sarajevo, Beogradsko dramsko pozorište (BDP), Kazalište Jazavac u Zagrebu, Hrvatsko narodno kazalište (HNK) Split, HNK Rijeka, Pozorište “Joakim Vujić”…

Čuvenom predstavom Mešćenje šarana Aleksandra Popovića, 1984. godine otvoren je Zvezdara teatar.

Glumci su voljeli raditi s Mijačem jer je on kroz glumce umio provesti svoje ideje na način da su i sporedne uloge postajale vidljive i učestvovale u značenju predstave.

Umio je angažirati ansambl, u glumcu potaknuti ono najbolje što ima podariti, premda je Mijač bio poznat i kao strog i zahtjevan reditelj.

Čehovljev ‘Višnjik’ kao testamentarna režija

Dejan Mijač je umio odabrati pravi komad za dati društveni trenutak, ali je predstava Golubnjača Jovana Radulovića (1951-2018) u SNP-u 1982. godine izazvala tako jak odijum u vladajućim krugovima Saveza komunista Vojvodine da je došlo do zabrane predstave.

Hrabrim činom reditelja i glumaca, predstava je uspjela preživjeti zabranu tako što je preseljena u Beograd 1983. godine, gdje je odigrana čak 250 puta pred punim gledalištem Studentskog kulturnog centra.

Gostovala je i na obnovljenom festivalu Alpe-Adria u Sloveniji.

Mijač je postavio predstavu Mrešćenje šarana Aleksandra Popovića (1929-96), kojom je otvoren Zvezdara teatar, 1984. godine.

Godine 1987. postavio je provokativnu dramu Slobodana Selenića Ruženje naroda u dva dela u JDP-u.

Radeći niz komada Biljane Srbljanović, čije je tri drame premijerno postavio Amerika II deo (Atelje 212, 2003), Skakavci (JDP, 2005), Barbelo, o psima i deci (JDP, 2007), Mijač je značajno doprinio njenom spisateljskom stasavanju u jednu od vodećih evropskih dramskih autorica.

I pored mnogih poziva, Mijač je odlučio povući se iz aktivnog pozorišnog života 2011. godine, a za posljednju testamentarnu režiju odabrao je JDP i Čehovljev komad Višnjik.

Izvor: Agencije