Šesti april: Sudbonosni datum Sarajeva

Sjećanje na 6. april 1992.

Prije 71 godinu, 6. aprila 1945, Sarajevo je oslobođeno od okupacije nacističke Njemačke tokom Drugog svjetskog rata. Isti datum, 47 godinu kasnije, 6. april 1992. simbolizira prve dane opsade Sarajeva tokom rata u Bosni i Hercegovini tokom devedesetih godina prošlog stoljeća.

Kraj Drugog svjetskog rata u Sarajevu je nastupio na današnji dan 1945. godine i od tada se 6. april obilježava kao Dan oslobođenja grada Sarajeva.

Jugoslavenska armija započela je akciju oslobađanja Sarajeva 28. marta, a nakon žestokih borbi, na Vratnik je već 5. aprila 1945. godine ušla 16. Muslimanska brigada, a odmah za njom i 20. Romanijska.

Kada odete u Sarajevo, ono što ćete iskusiti jeste – život. (Mike Leigh, pisac)

U akcijama su učestvovali drugi, treći i peti korpus JA, 11. i 13. krajinska brigada, 18. srednjobosanska brigada, artiljerijska i tenkovska jedinica.

Nakon žestokih borbi 6. aprila 1945. godine slomljen je otpor Nijemaca i pripadnika Nezavisne države Hrvatske i Sarajevo je oslobođeno. Do kraja ove akcije, 10. aprila oslobođeni su i Visoko, Kakanj te Busovača.

U antifašističkoj borbi od 1941 do 1945. godine, 10.961 građanin Sarajeva dao je svoj živote. Stradala su 7.092 Jevreja, 1.427 Srba, 412 Muslimana, 106 Hrvata, te 16 Crnogoraca, jedan Makedonac, pet Slovenaca i 12 ostalih.

Nova bitka

Na dan oslobođenja grada, 47 godina kasnije, Sarajevo je počelo voditi još jednu bitku.

O Sarajevu… kako objasniti tu raširenu ravnodušnost, ili nedostatak solidarnosti – u Europi prema žrtvama jednog historijskog zločina, nečeg što nije ništa do genocid. (Susan Sontag, publicistkinja, borac za ljudska prava)

Napadač je rušio sve što mu se našlo na nišanu – od obdaništa, porodilišta, škola i biblioteka, preko bolnica i vjerskih objekata, do stambenih zgrada, javnih ustanova… Tokom skoro četiri godine srušeno je više desetina hiljada zgrada, a samo septembra 1993. srušeno ih je 35.000, dok su sve ostale bile više ili manje oštećene.

Dejtonski sporazum donio je mir u Bosni i Hercegovini i otvorio put kraju višegodišnje opsade Sarajeva. Tim povodom web redakcija Al Jazeere Balkans je otvorila specijalni projekt kojim je na adresi opsadasarajeva.com predstavljena zbirka materijala koji objašnjavaju opsadu glavnog grada Bosne i Hercegovine.

Sarajevo je univerzalni simbol otpora fašizmu i varvarstvu. Sarajevo je bilo simbol nade. Mislili smo: preživećemo ako Sarajevo preživi. (Filip David, pisac)

Također, 6. aprila 1992. godine, tadašnja Evropska zajednica priznala Republiku Bosnu i Hercegovinu kao nezavisnu državu.

Uzimajući u obzir važnost ovog datuma kroz njegovu historiju, Gradsko vijeće je na sjednici 2006. godine donijelo odluku kojom je 6. april određen kao Dan grada Sarajeva.

Izvor: Al Jazeera i agencije