Slojevita odjeća najbolje grije u sarajevskim zgradama
Stambeni objekti u Bosni i Hercegovini najveći su potrošači energije. Za grijanje godišnje troše više od 19 miliona megavat-sati električne energije, četiri puta više od potrošnje na evropskom nivou.
Stručnjaci s Arhitektonskog i Mašinskog fakulteta u Sarajevu i Banjoj Luci napravili su tipologiju stambenih zgrada, prvo istraživanje te vrste i tog obima u Bosni i Hercegovini. Izračunali su kako različiti tipovi objekata mogu uštedjeti.
Počeo je period niskih temperatura i visokih računa za grijanje. U brojnim zgradama oni ne znače nužno i toplije stanove, jer velika količina energije nestaje kroz zidove bez termoizolacije.
U sarajevskoj prodavnici zdrave hrane problem rješavaju višeslojnom garderobom, iako za grijanje mjesečno daju više od 200 eura.
„Prostor je nemoguće zagrijati jer su zidovi jako visoki, izolacije nema. Tako da, kad su veliki minusi, kad su velike hladnoće, prozori budu skroz zamrznuti ujutru. Tako da moramo grijalicu staviti kraj prozora da bi se odmrznuo izlog. Jedini način da se ugrijemo je da se dobro obučemo, ništa drugo“, kazala je Svjetlana Berak, vlasnica prodavnice zdrave hrane.
Njena prodavnica nalazi se u zgradi izgrađenoj 1936. godine, sa masivnim zidovima od cigle, ali bez sloja toplotne izolacije. Za grijanje se u toj zgradi godišnje potroši 176 kilovatsati struje po metru kvadratnom, tri puta više nego što bi po pravilu trebalo.
„Zgrada Gajreta ili Gajretova palata u Sarajevu, jedna je od 29 takozvanih tipičnih stambenih zgrada u Bosni i Hercegovini. Tu su je svrstali stručnjaci Arhitektonskog fakulteta koji su izračunali koliko se energije u BiH troši zbog nepostojanja termoizolacije, odnosno zbog toga što zgrade nisu energetski efikasne“, javlja reporterka Al Jazeere Nataša Kovačev.
Pregledali su više od 13 hiljada stambenih objekata širom države i zaključili da je, osim onima koji su izgrađeni u proteklih desetak godina, većini potrebno poboljšanje kako bi se uštedila energija, a samim tim i novac.
„Energetski intenzitet koji je pokazatelj potrošnje energije po bruto društvenom dohotku je četiri puta veći u odnosu na evropski nivo, a naš BDP je deset puta manji u odnosu na evropski nivo, što ukazuje na neracionalno korištenje energije“, navodi Nermina Zagora, profesorica Arhitektonskog fakulteta.
Tipologija stambenih zgrada
Koliki su zidovi, grijna površina i koje mjere donose uštedu? Sve te parametre stanari tipičnih objekata u BiH moći će pronaći u studiji nazvanoj “Tipologija stambenih zgrada”. Stručnjaci je nazivaju jednom od najznačajnijih do sada u oblasti energetske efikasnosti i nadaju se da će, osim građanima, ona prije svega poslužiti kreatorima politika.
„Sad trenutno ne postoje, ako se smijem tako izraziti, ozbiljni programi za potporu ili subvencije za stambeni sektor. Postoje određeni projekti koji se na nivou kantona implementiraju, provode.. Kanton Sarajevo uradi dvije, tri zgrade godišnje, ali ako utvrdimo da KS ima 1.800 stambenih zgrada te vrste, lako dolazimo do zaključka da su to pilot projekti“, rekao je Esad Smajlović, GIZ – Njemačko društvo za međunarodnu saradnju
Potrebno je tom pitanju ozbiljnije pristupiti, dodaju u njemačkom GIZ-u koji je ovakav projekat ranije podržao i u Srbiji. Tamo su rezultate istraživanja iskoristila ministarstva za izradu nacionalnih planova i strategija. Sada se tome nadaju i u BiH.
Izvor: Al Jazeera