Vojna komisija: U krvi pilota Mehića nađen alkohol
Ministarstvo odbrane Srbije objavilo je dva izvještaja vojnih komisija o padu helikoptera nadomak Beograda 13. marta, pri čemu je poginulo sedam osoba, prema kojima primarnu odgovornost za nesreću snosi posada.
Vojni helikopter išao je u noćnu misiju spašavanja bebe stare pet dana koja je trebala biti transportirana na iz Novog Pazara na hitno liječenje.
U izvještaju komisije koju je formirao komandant ratnog vazduhoplovstva i protivvazdušne odbrane Vojske Srbije, utvrđeno je prisustvo alkohola u krvi pilota Omera Mehića i letača-tehničara.
“Osnovni uzrok udesa je ljudski faktor koji se ogleda u neadekvatnom upravljanju vazduhoplovom u složenim meteorološkim uslovima noću prilikom prilaza na alternativni aerodrom. Posada je najverovatnije doživela prostornu dezorijentaciju kao posledicu zamora, emocionalne prenapregnutosti i kompromitovane funkcije pažnje usled čega ne uspeva da odredi položaj vazduhoplova u prostoru pomoću instrumenata. Pristustvo alkohola kod vođe posade i letača-tehničara pojačava prethodne manifestacije”, stoji u izvještaju, koji je Ministarstvu odbrane dostavio general-major Ranko Živak.
U opisu komunikacije pilota i kontrole leta u Beogradu, stoji kako pilot Mehić traži da sleti na heliodrom Vojno-medicinske akademije u Beogradu. Kontrola leta, pak, insistira da sleti na beogradski aerodrom ”Nikola Tesla”.
Pilot zatim govori da će zbog slabe vidljivosti imati problema sa slijetanjem, no kontrola leta ga, ipak, upućuje na aerodrom, gdje su medicinske službe bile spremne za prihvat bebe.
Posada traži instrukciju za slijetanje na aerodrom, nakon čega dolazi do nesreće.
”Odgovornost za udes snosi vođa posade helikoptera HT-48. Deo odgovornosti snose drugi pilot i letač-tehničar u pilotskoj kabini. Deo odgovornosti snosi komandant 204. vazduhoplovne brigade zbog propusta u planiranju i organizaciji leta, Operativini dežurni tim Ratnog vazduhoplovstva i protivvazdušne odbrane zbog propusta u organizaciji i rukovođenju letom”, navodi se u izvještaju.
Dodaje se da će eventualnu odgovornost kontrolora leta na aerodromu ”Nikola Tesla” utvrditi poslodavac.
Propusti u organizaciji
U drugom izvještaju, Komisije koju je formirao načelnik Generalštaba Vojske Srbije Ljubiša Diković, navodi se da primopredaja dužnosti i priprema posade nisu evidentirane u propisanim evidencijama.
Također, navodi se da je helikopter bio ispravan i redovno održavan.
“U najboljoj nameri da se spasi život petodnevne bebe iz Novog Pazara, čije je lečenje zatraženo, došlo je do određenih propusta u realizaciji propisanih procedura tokom izvršenja zadatka”, navodi se u izvještaju Komisije.
“Komisija zaključuje da postoje elementi odgovornosti vojne organizacije u pripremi i izvršenju zadatka dežurne ekipe za traganje i spasavanje. Propusti navedeni u izveštaju nisu neposredno prouzrokovali nastanak vanrednog događaja, udes helikoptera HT-48”, stoji u izvještaju.
U tom kontekstu zatraženo je da se pokrene postupak za utvrđivanje odgovornosti nekoliko oficira iz vrha Ratnog vazduhoplovstva i protivvazdušne odbrane – Ranka Živaka, Predraga Bandića, Ljubomira Josifovića i Gordana Pavlovića.
”Aktiviranje dežurne ekipe za traganje i spasavanje i komandovanje dežurnom ekipom u toku izvršenja zadatka realizovano je uz propuste”, navodi se u izvještaju.
Utvrđeno je i kako su “meteorološki uslovi […] bili ispod meteorološkog minimuma za oblačnost, a u 22:30 časova ispod meteorološkog minimuma i za vidljivost”.
Predloženo je, između ostalog, i da se izradi i stavi u upotrebu Standardna operativna procedura Vojske Srbije za postupak u slučaju hitnog prevoženja, te pokrene postupak izrade novog Pravilnika o korištenju vojnih vazduhoplova.
Ranije u petak, u kratkom saopštenju, Više javno tužilaštvo u Beogradu je navelo da je za pad vojnog helikoptera pored Beograda 13. marta primarno odgovorna posada.
Tužilaštvo je donijelo zaključak na osnovu nalaza i mišljenja Komisije za ispitivanje uzroka udesa vojnog aviona i ostalih dokumenata vezanih za pad helikoptera, koji je iz Raške prevozio bebu za Beograd.
Tužilaštvo u saopštenju navodi da je, prema početnim saznanjima, primarna odgovornost na članovima posade.
Dodaje se da postoje osnovi sumnje da dio odgovornosti snosi i jedan broj aktivnih pripadnika Vojske Srbije, te da ima i indicija za eventualnu odgovornost određenog broja civila.
Tužilaštvo će, u skladu s tim, provesti istragu s ciljem potpunog utvrđivanja svih relevantnih činjenica vezanih za taj događaj.
Gašić: Nemjerljiv gubitak za Vojsku Srbije
Dan nakon pada helikoptera, Vojska Srbije formirala je dvije komisije za utvrđivanje uzroka nesreće.
Premijer Srbije Aleksandar Vučić izjavio je u ponedjeljak da očekuje da tužilac objavi oba izvještaja o padu helikoptera, u koje je, kako kaže, imao uvid i u kojima, prema njegovom mišljenju, nema ničeg spektakularnog, navodeći da je bilo tehničkih propusta, ali da oni nisu bili odlučujući u tragediji.
U padu helikoptera su stradali pilot Omer Mehić, kapetan Milovan Ðukalić, zastavnik Nebojša Trajić, mehaničar-letač, zastavnik Ivan Miladinović, ljekar Dževad Ljajić, anestetičar Miroslav Veselinović i beba iz porodice Ademović iz Novog Pazara.
Jedan od najboljih pilota Vojske Srbije Omer Mehić, kao oficir Vojske Srbije (VS) spasio je tokom službe više od 1.000 ljudi, prenijeli su beogradski mediji nakon nesreće.
Prošao je sve faze od instruktora letenja do vođe tima za spašavanje.
Mehić je pilotirao i u helikopterskoj nezgodi, koja se završila padom helikoptera Gazela u jezero Rusanda maja 2008. godine.
Mehić je, prema pisanju beogradskih medija, upravljao helikopterom koji je prebacio premijera Srbije Aleksandra Vučić od Feketića do Dimitrovgrada prošle godine, a Ivan Miladinović, koji je također stradao u udesu helikoptera, tokom prošlogodišnjih poplava u Obrenovcu učestvovao u spašavanju porodica.
Ministar odbrane Bratislav Gašić rekao je na vanrednoj sjednici Vlade Srbije nakon pada helikoptera da je pogibija Mehića i Miladinovića nemjerljiv gubitak za Vojsku Srbije.
Podsjetio je da su letjeli u operacijama spašavanja širom Srbije, a da je letjelica kojom su upravljali bila jedna od najboljih u sastavu Vojske Srbije, opremljena svim uređajima za letenje noću i u složenim uslovima.
Izvor: Al Jazeera i agencije