Koliko balkanske zemlje imaju činovnika
Koliko administracije je dovoljno administracije za jednu državu te kakav je omjer u Briselu, a kakav u zemljama balkanske regije istražio je novinar Al Jazeere Marko Pavlović.
Jedan posto od 147 milijardi dolara godišnjeg budžeta Evropske unije (EU) odlazi na briselske činovnike.
Zajednici koju čine 27 država sa 23 zvanična jezika potrebno je mnogo žena i muškaraca s aktovkama.
Samo u Evropskoj komisiji (EK) radi ih oko 38.000.
Svaki od njih ima pravo zvanične dokumente dobiti na svom službenom jeziku.
Za EU radi više od 2.000 lingvista i više od 1.000 prevodilaca, što je čini jednim od najvećih jezičkih servisa svijeta.
“Na sve to dodajte na stotine ljudi koji su zaduženi za razne protokole. Asistenti i asistenti asistenata, i dobićete jednu od najkomplikovanijih administracija koje postoje”, kaže Pavlović.
U navodno birokratizovanoj EU jedan činovnik dođe na 10.000 stanovnika.
No, sredstva koja se izdavajaju za briselsku administraciju omogućavaju ovakav glomazan aparat.
Kako se snalaze, međutim, zemlje regiona?
Naći pravu mjeru pokazalo se kao jako težak zadatak.
Brojke u regionu
U Srbiji je odnos činovnika prema broju stanovnika 1 prema 200.
Ali, imajući u vidu da javnosti nije dostupan njihov konačan broj, zbog vela službene tajne kojim su okovane neke institucije i agencije, taj odnos bi mogao biti i manji.
Na 80 Hrvata dođe jedan činovnik državne uprave.
U Bosni i Hercegovini taj omer je još gori – 1:75.
Pavlović ukazuje na jedan frapantan podatak: “U navodno birokratizovanoj EU jedan činovnik dođe na 10.000 stanovnika.”
Iako evropski činovnici imaju ogromne plate, oni koštaju svakog Evropljanina samo jedan euro mjesečno.
A u regionu je to 30 do 50 puta više.
Svetlana Cenić, ekonomska analitičarka, za Al Jazeeru o tome kaže: “Mene u ovom kontekstu ne zanima EU, mene razlikuje funkcionalnost ovog državnog aparata, mene interesuje da neko ko je dobro plaćen i daje neke rezultate, odnosno dobar servis. Mi smo to sve doveli do apsurda. Svaka nova vlast koja dođe sa sobom nosi jedan ogroman broj ljudi koji, koje kasnije takođe ostavi u administraciji.”
BiH danas troši 12,8 posto svog BDP-a na plate i naknade zaposlenih u javnoj administraciji; u Srbiji i U Hrvatskoj taj odnos je otprilike 10 posto.
Novinar Miša Brkić intenzivno je pisao o državnom aparatu Srbije, koji se od demokratskih promjena 2000. godine po svom broju učetvorostručio.
“Mislim da bi sigurno 10 odsto moglo da se zove šetačima dokumenata, onoga što je i u vladi Grčke postojalo kao ljudi koji mesečno primaju 300 do 400 evra samo zato da jedan dokument iz jednog prenesu u drugo ministarstvo, a to sve može da se odradi elektronskim putem”, kaže Miša Brkić, novinar beogradskog Novog magazina.
Teška naredna godina
Bosna i Hercegovina danas troši 12,8 posto svog bruto društvenog proizvoda (BDP) na plate i naknade zaposlenih u javnoj administraciji.
I u Srbiji i U Hrvatskoj taj odnos je otprilike 10 posto.
Damir Mehmedbašić, finansijski analitičar iz Fondacije CPI, kaže da će sljedeća godina za građane Bosne i Hercegovine biti posebno teška.
Na naplatu će stići 150 miliona eura kredita Međunarodnog monetarnog fonda (MMF) po stand-by aranžmanu.
“Ukoliko bi mi taj procenat BDP-a sveli na nekih 10 posto za trošenje naknade za zaposlene u državnoj upravi, mi bi smo uštedjeli nekih 750 miliona konvertabilnih maraka (KM) na godišnjoj razini. Za taj novac bi mogli otplatiti neke kredite i zaposliti jako puno ljudi u privredi”, kaže Mehmedbašić.
Izvor: Al Jazeera