EK traži od Holandije ispunjavanje obaveza

Evropska komisija (EK) saopćila je u ponedjeljak da Holandija mora ispuniti svoje obaveze i smanjiti deficit u svom budžetu, u skladu s pravilima čiji je bila koautor 1997. godine tokom rukovođenjem predsjedništva Evropske unije (EU), bez obzira na političku krizu s kojom se suočava.

Holandski premijer Mark Rutte podnio je ranije u ponedjeljak ostavku, pošto njegova koaliciona vlada nije uspjela dobiti podršku Stranke slobode Gerta Wildersa za mjere za smanjenje budžeta, predložene s ciljem da se do iduće godine smanji deficit u budžetu na tri posto, kao što je predviđeno pravilom eurozone.

Wilders je za nastalu krizu okrivio pravila, koje je “nametnuo Brisel”, dok socijalisti iz opozicije smatraju da vlada treba pregovarati o dobijanju dužeg roka za rješenje problema.

Zvaničnici EU istakli su da pravila nisu izmišljena u institucijama evropskog bloka, već da su usaaglašena među vladama članica i na sastancima kojima su predsjedavale holandske vlasti.

“Pravilo o tri posto deficita u budžetu nalaze se u Sporazumu o stabilnosti i rastu, koji je usaglašen u Amsterdamu u junu 1997. godine, kada je na čelu EU bila Holandija. Možda je dobro podsjetiti svakoga na historiju ciljanog deficita”, rekao je glasnogovornik EK-a Olivier Bailly.

Za ekonomiju i građane

Drugi zvaničnik EK-a Amadeu Altafaj Tardio upozorio je da bi “bio kraj EU ukoliko se preuzete obaveze ne bi poštovale”.

On je izrazio uvjerenje da će Holanđani pronaći rješenje za budžet, “ne samo zbog toga što će biti popularniji, ne zato što je to Brisel rekao, već zato što je to dobro za njihovu ekonomiju i građane”.

Holandski ministar finansija Jan Kees de Jager smatra da je još “izvodljivo” da se dostigne cilj od tri posto deficita u budžetu iduće godine, što bi bilo smanjenje u poređenju sa 4,7 posto koliko je bilo 2011. godine.

On je izrazio nadu da će parlament zatražiti od vlade u tehničkom mandatu da preduzme mjere u pripremi budžeta za 2013. godine, kako bi bili sigurni da neće doći do eskalacije situacije.

Holandski parlament održat će u utorak diskusiju s liderima vlade u tehničkom mandatu.

Analitičari smatraju da je nesigurno da će većina poslanika biti za cilj od tri posto deficita u budžetu naredne godine.

Rutte je podnio kraljici Beatrix ostavku svoje vlade desnog centra, jer se vladajuća koalicija nije dogovorila oko mjera za smanjenje deficita, čime se otvara put za prijevremene parlamentarne izbore.

Bezuspješni pregovori

Politička kriza u ovoj evropskoj državi rezultat je neuspjeha tokom sedmosedmičnih pregovora o mjerama štednje u tročlanoj koaliciji, koju čine Rutteova Liberalna stranka (VVD), Kršćansko-demokratska stranka (CDA) Maxima Verhagena i krajnja desnica (PVV) islamofoba i euroskeptika Gerta Wildersa.

Trojica čelnika od 5. marta su bezuspješno pregovarali o mjerama za smanjenje javnog deficita kojima bi trebali uštedjeti 16 milijardi eura i tako smanjiti javni deficit od 4,7 posto.

Mjere za smanjenje deficita predviđaju povećanje poreza na dodanu vrijednost, zamrzavanje plata vladinih zvaničnika i smanjenje budžeta za zdravstvo i pomoć zemljama u razvoju.

Wilders se usprotivio tom planu, jer „nije u interesu birača PVV-a“ i jer ne želi da penzioneri „krvare zbog diktata iz Brisela“.

Analitičari ističu da bi Holandija mogla izgubiti visoku ocjenu kreditnog rejtinga trostrukog A, koju su joj dodijelile tri vodeće svjetske bonitetne agencije.

Manjinska vlada premijera Ruttea formirana je poslije prijevremenih izbora raspisanih nakon pada vlade demokršćana Jana Petera Balkenendea u februaru 2010. godine.

Njegova vlada je pala zbog neslaganja u koaliciji lijevog centra oko produženja vojne misije Holanđana u Afganistanu.

Izvor: Agencije