Oglasi

Hronologija opsade Sarajeva

Opsada Sarajeva, u kojoj je ubijeno više od 11.500 ljudi, trajala je od aprila 1992. do februara 1996. godine.

Pogledajte hronologiju događaja klikom na određenu godinu.

1992.

2. mart Po zatvaranju biračkih mjesta u Sarajevu, gdje su građani glasali na referendumu za nezavisnost BiH, postavljene barikade na ključnim saobraćajnicama u sarajevskim naseljima Grbavica i Vrace.
 
5. april Građani Sarajeva izašli na demonstracije za mir ispred zgrade Skupštine. Snajperisti ubili Suadu Dilberović i Olgu Sučić, prve žrtve opsade Sarajeva, na mostu Vrbanja.
 
Uveden policijski sat.
 
6. april Granate padaju na Stari grad i repetitor na brdu Hum. Predsjedništvo BiH proglasilo vanredno stanje u Sarajevu. Evropska zajednica priznaje BiH kao nezavisnu državu.
 
11. april Sve parlamentarne stranke, uključujući SDS, potpisale Deklaraciju o jedinstvenom Sarajevu.
 

Prve žrtve na mostu Vrbanja (Foto: Danilo Krstanović)
 
13. april Vojnici JNA pucaju iz Kasarne Maršal Tito. Sarajevski aerodrom zatvoren; pucano na glavni terminal, gdje stotine građana čeka let da pobjegne iz grada.
 
16. april U Sarajevo došao Cyrus Vance, izaslanik generalnog sekretara UN-a, kako bi razgovarao o okončanju borbi. Radovan Karadžić rekao Vanceu da će se plan o podjeli grada na etničke zone realizirati što je prije moguće.
 
23. april U granatiranju zapaljen Olimpijski muzej BiH.
 
2. maj Borbe između JNA i Teritorijalne odbrane na Skenderiji. Zapaljeni tramvaji na Skenderiji i Glavna pošta na Obali. Granatiranje Titove ulice, stotine građana na ulici kada je napad počeo.
 
Po povratku sa mirovnih pregovora u Lisabonu, predsjednik Predsjedništva BiH Alija Izetbegović, njegova kćerka, prevoditeljica Sabina Berberović i zamjenik predsjednika vlade Zlatko Lagumdžija uhapšeni na Aerodromu Sarajevo i odvedeni u Lukavicu u vrijeme žestokih borbi oko Predsjedništva BiH.
 
General JNA Milutin Kukanjac ponudio iz opkoljene komande da se njemu i ostalim vojnicima omogući izvlačenje u zamjenu za Izetbegovića. U dramatičnim pregovorima, vođenim između članova predsjedništva BiH Ejupa Ganića i Stjepana Kljujića sa generalima JNA, koje je predvodio Vojislav Đurđevac, dogovoreni principi razmjene. Pregovori uživo emitirani na RTV BIH.
 
17. maj Granatirane zgrade Klasa i Velepekare, jedinih dobavljača hljeba i brašna otkako je počela opsada. Intenzivne borbe u naseljima Dobrinja i Mojmilo. 
 
19. maj Na Ilidži stopiran konvoj sa 1.000 auta i 20 autobusa; blizu 5.000 žena i djece koji pokušavaju izaći iz grada zadržani tri dana kao taoci. 
 
21. maj U teškom granatiranju zapaljena Olimpijska sportska dvorana Zetra.
 
22. maj BiH primljena u punopravno članstvo Ujedinjenih nacija. Pacijenti moraju napustiti bolnicu Jagomir. Granatirana glavna željeznička stanica.
 
26. maj Granatirano porodilište; 130 majki i 70 beba u skloništu u podrumu.
 

Zapaljena zgrada Vijećnice (Foto: FAMA kolekcija)
 
27. maj Masakr u ulici Vase Miskina; tri granate usmrtile 19, a ranile 157 ljudi koji su čekali u redu za hljeb. Prvi put zastrašujuće slike iskasapljenih tijela obišle svijet.
 
6. juni JNA napustila Kasarnu Maršal Tito, počinje teško granatiranje.
 
8. juni Grad neprestano granatiran u posljednjih 72 sata; gađani svi vjerski objekti.
 
18. juni Washington Post objavio da stanovnici Dobrinje jedu travu zbog nedostatka hrane, te da se u posljednje dvije sedmice oko 50 ljudi na dan sahranjuje u gradskim parkovima.
 
20. juni Predsjedništvo BiH zvanično proglasilo ratno stanje.
 
 
 
 
22. juni Grad pod granatama, 19 civila ubijeno, 87 ranjeno. Srbijanska televizija prikazala Radovana Karadžića kako sa brda gleda grad kroz dvogled i čestita vojnicima koji gađaju Sarajevo.
 
28. juni Francuski predsjednik Francois Mitterrand posjetio Sarajevo. Otvoren humanitarni zračni most. Granatirana zgrada Oslobođenja. Obustavljena isporuka vode sa vodovoda Bačevo.
 
29. juni UN preuzeo kontrolu nad sarajevskim aerodromom, prva pomoć stiže u grad nakon tri mjeseca.
 
11. juli Četvoro djece ubijeno i nekoliko ranjeno u naselju Hrasnica tokom granatiranja. Bh. ministarstvo zdravstva objavilo da je 1.420 ljudi ubijeno, a 8.040 ranjeno od početka opsade.
 
1. avgust Napadnut konvoj sa bebama iz Doma za nezbrinutu djecu Ljubica Ivezić. Vedrana Glavaš (dvije godine) i Roki Sulejmanović (16 mjeseci) ubijeni. Zapaljen Hotel Evropa.
 
Bolnica Koševo objavila da je najmanje 40 ljudi ubijeno u ovom danu.
 
3. avgust Petero djece i dvije žene poginuli na Kobiljoj Glavi dok su pokušavali ubrati trešnje. Dvije osobe ranjene. Sarajlijama Evropa poslala tone lijekova protiv malarije.
 
4. avgust Prekinute sve humanitarne operacije zbog granatiranja aerodroma. Dvije granate pogodile groblje Lav za vrijeme sahrane Vedrane Glavaš i Rokija Sulejmanovića. Povrijeđena Ruža Glavaš, baka ubijenog djeteta.
 
25/ 26. avgust  Trideset i dvoje ljudi poginulo, a 131 ranjeno u granatiranju tokom noći. Granatirana bolnica Koševo. Pet bosanaskih novinara ranjeno u granatiranju zgrade Oslobođenja.
 
Zapaljena Nacionalna biblioteka Vijećnica. Vatrogasci nisu uspjeli ugasiti požar zbog nedostatka vode. Građani se okupili oko zgrade i kantama vode pokušavali ugasiti vatru. 
 
23. septembar Grad bez struje i vode već četiri dana, radnici koji pokušavaju popraviti strujne kablove gađani granatama.
 
7. septembar Nastavlja se granatiranje naselja Hrasno. Zapaljene zgrade, vatrogasci ne mogu ugasiti požar, 17 ljudi poginulo, a najmanje 1.000 ostalo bez doma.
 
10. oktobar Ispaljena minobacačka raketa na djecu koja su se igrala. Troje djece ubijeno, 10 ranjeno. Više od 600 djece ubijeno u šestomjesečnoj opsadi grada.
 
Prekinut dovod gasa u grad. Trideset litara vode prodaje se za deset maraka.
 
6. decembar Intenzivno granatiranje grada, pogođena zgrada Predsjedništva BiH. Više od 30 granata palo na bolnicu Koševo, ubijena jedna medicinska sestra.
 
27. decembar Temperatura u gradu minus 13 stepeni, nema struje, gasa i vode. UN zaustavio 500 civila koji su pokušali pobjeći iz Sarajeva i vratio ih u grad.
 
 
1993.
 
7. januar U Sarajevu Srbi, Muslimani, Jevreji i Hrvati zajedno proslavili pravoslavni Božić u Staroj pravoslavnoj crkvi na Baščaršiji.
 
8. januar Potpredsjednik Vlade Hakija Turajlić ubijen u UNPROFOR-ovom transporteru koji su vozili francuski vojnici. Srpski vojnici zadržali vozilo kod aerodroma; kada su se vrata otvorila jedan pucao na Turajlića. Francuski vojnici nisu uzvratili vatrom. 
 
15. januar Od jedne granate poginulo osam, a ranjeno 20 ljudi u redu za vodu kod Sarajevske pivare. Stradala cijela porodica, Asim Lačević i njegova supruga ubijeni, njihov osmogodišnji sin i kćerka teško ranjeni.
 
15. februar Civilna zaštita postavila kontejnere ispred Gradske bolnice, kako bi zaštitila građane od snajpera.
 

Više od 1.000 djece poginulo u opsadi (Foto: Fehim Demir, EPA)
 
22. mart Mnogi građani Sarajeva izašli na ulice zbog lijepog vremena. Trinaestogodišnja djevojčica ubijena snajperom, a 10-godišnji dječak poginuo od gelera.
 
Više od 8.500 ljudi ubijeno, a 50.000 ranjeno od početka opsade.
 
25. april Vlada BiH objavila da je Sarajevo od početka opsade 288 dana bez struje i 256 bez vode, te da je više od 1.000 granata ispaljeno na zdravstvene ustanove, od čega najviše na bolnicu Koševo.
 
1. juni Na fudbalskom igralištu u naselju Dobrinja od dvije minobacačke granate poginulo 12 osoba, uglavnom djece, a ranjeno 104.
 
15. juni Na dženazi na groblju Budakovići ubijeno 12 ljudi.
 
9. juli Šefica UNHCR-a Sadako Ogata u Ženevi upozorila da u prosjeku svaki građanin Sarajeva dnevno ima manje od 2,5 litara vode te da se očekuje da će stanje biti još gore.
 
12. juli Na Dobrinji, u redu za vodu, ubijeno 13, a ranjeno 15 civila. Grad bez struje i vode.
 
22. juli Bolnice objavile da je 10 ljudi ubijeno, a 50 teško ranjeno, ali da je broj žrtava još veći jer mnogi ne mogu doći do bolnice.
 
Vijeće sigurnosti UN-a osudilo opsadu grada, ne zahtijevajući nikakvu vojnu intervenciju. 
 
Grad bez struje, vode i gasa. U jednom danu palo 3.777 granata.
 
30. juli Jedan dječak i dvije žene ubijeni kada je u dvorište u kojem se igralo sedmero djece koje su čuvale majke pala granata.
 
31. juli Nakon četiri mjeseca kopanja, otvoren tunel ispod aerodromske piste koji povezuje Dobrinju i Butmir
 
10. avgust Ranjena petogodišnja djevojčica Irma Hadžimuratović evakuirana u London na operaciju. Oko 40 osoba u kritičnom stanju čeka na evakuaciju, troje djece gine dnevno.
 
6. spetmebar Počela nova školska godina. Hiljade djece pod grantama krenulo u škole organizovane u garažama i podrumima.
 
16. septembar Dvogodišnji dječak poginuo, a njegova majka i mlađa sestra ranjene kada je granata pogodila njihov stan u centru grada dok su ručali.
 
9. novembar U Osnovnoj školi Prvi maj na Alipašinom Polju ubijena učiteljica Fatima Gunić i njenih troje učenika. Nedaleko od škole, istog dana poginulo je još pet osoba, a ranjene 42.
 
22. novembar Troje djece poginulo u centru grada dok su se igrali u snijegu. Dvoje druge djece teško ranjeno.
 
14. decembar Ubijeno osmero i ranjeno tridest dvoje ljudi na Drveniji.
 
25. decembar Hiljade Sarajlija se okupilo ispred Katedrale da bi obilježile Božić sa svojim sugrađanima.
 
 
1994.
 
3. januar U Sarajevu ubijeno 20, a ranjeno preko 40 civila. U svom stanu u centru grada, od granate poginulo šest članova porodice Tatarević-Dragnić, među njima i dvoje djece.
 
22. januar Na Alipašinom Polju ubijeno šestero, a ranjeno devetero djece dok su se igrali u snijegu.
 
4. februar Devetoro ljudi, uključujući dvoje djece, ubijeno dok su čekali u redu za brašno na Dobrinji.
 
5. februar Masakr na pijaci Markale, od jedne granate 66 mrtvih i 197 ranjenih.
 
12. februar Prvi put od početka opsade u Sarajevu nije bilo mrtvih i ranjenih.
 
8. mart Nakon 670 dana proradio tramvaj. Sarajlije izašle na ulice i mahale putnicima.
 
23. mart Most Bratstvo i jedinstvo otvoren za prelazak civila. Prvog dana 25 ljudi prešlo na Grbavicu, 15 došlo u slobodni dio grada.
 

U jednom danu primirje prekršeno 2.000 puta (Foto: Danilo Krstanović)
 
5. april Povodom 110 godina Elektrodistribucije BiH, uključena ulična rasvjeta u Titovoj ulici, Ferhadiji i na Trgu oslobođenja.
 
13. april Obustavljeni prelasci preko Mosta Bratstvo i jedinstvo.
 
23. maj Počela sa radom prva benzinska pumpa u Sarajevu.
 
19. juni U zapaljenoj Vijećnici odsviran Mozartov Requiem. Dirigovao Zubin Mehta, pjevao Carreras, odajući poštu poginulim Sarajlijama i poginulim širom BiH.
 
4. juli Otvorena Američka ambasada u Sarajevu.
 
26. juli Ponovo zatvoreni Plavi putevi, u grad se više ne može ući niti izaći. Koridor konstantno granatiran.
 
 
1. septembar Papa Ivan Pavao II potvrdio posjetu Sarajevu. Na ulicama Sarajeva postavljeni plakati s Papinim likom.
 
6. septembar Odgođena posjeta pape Ivana Pavla II, jer mu UNPROFOR nije mogao garantovati sigurnost
 
4. oktobar U toku jednog dana u Sarajevu primirje prekršeno 2.000 puta.
 
8. oktobar Na Marijin Dvoru pucano na tramvaj u kojem su se vozili putnici; poginuo vozač, 12 ljudi ranjeno.
 
8. novembar U Sarajevu ubijeno šestero civila, od toga četvero djece, a 10 ranjeno.
 
30. novembar Sarajevo posjetio generalni sekretar UN-a Boutros Ghali.
 
2. decembar Zatvoreni ventili na gasovodu, prekinut dotok plina u grad. U okolini Sarajeva Karadžićeve snage postavile protivavionske raketne sisteme. Zatvoren aerodrom, zaprijećeno da će svaki avion biti oboren
 
 
1995.
 
26. januar 1.000 dana opsade Sarajeva. Violončelista Valter Dešpalj zajedno sa orkestrom Sarajevske filharmonije i maestrom Teodorom Romanićem, održao koncert u Narodnom pozorištu.
 
1. februar Pokrenuta akcija na preventivnom djelovanju zaštite od eksplozija plina u gradu
 
2. februar Otvoreni putevi preko aerodroma.
 
4. mart Od posljedica snajpera u Sarajevu jedna osoba ubijena, a dvije ranjene.
 
15. mart Zatvoren aerodromski put, preko noći cijene prehrambenih artikala povećane dvostruko.
 
13. april Na željezničkoj stanici u Sarajevu granata ranila sedam srednjoškolaca koji su krenuli na nastavu.
 
16. maj U granatiranju grada petero poginulih, 16 ranjenih.
 
24. maj U gotovo cjelodnevnom granatiranju Sarajeva ubijeno pet osoba, 30 ranjeno, među kojima i  20-mjesečna beba.
 
UN objavio da je “razmjena vatre oko Sarajeva ravnomjerna sa obje strane i da nije usmjerena na civile”.
 
17. juni U teškom granatiranju Sarajeva ubijeno petero, a ranjeno 28 Sarajiija; granatirana bolnica Koševo.
 
18. juni Granatiran red za vodu u Dobrinji, sedam ubijenih i 12 ranjenih.
 
21. juni Novi masakr u redu za vodu, na Dobrinji; šest mrtvih i 15 ranjenih.
 
28. juni Ubijene četiri, a ranjeno 46 osoba. Na RTV dom bačena modifikovana aviobomba; ubijena je jedna, a ranjeno najmanje 30 osoba. Radovan Karadžić odbacio poziv EU na trenutni prekid vatre
 
30. juni Ubijene četiri, ranjeno 20 osoba. Dvije granate pale na štab UNPROFOR-a.
 
6. juli Ubijeno šest osoba od kojih su dvije djevojčice, a ranjeno 11 ljudi. U granatiranju naselja Alipašino polje ubijeni članovi porodice Dorem: Hana, Božo i njihova kćerka Magdalena, stara pet godina.
 
Građani svaki peti ili šesti dan dobiju struju.
 
15. avgust U centru grada, granatom sa brda ubijen 24-godišnji sarajevski intelektualac i novinar Karim Zaimović.
 
28. avgust Masakr na Markalama; 37 ljudi ubijeno, ranjeno 90.
 

Grad bez struje, vode i gasa (Foto: FAMA kolekcija)
 
30. avgust Počinje akcija NATO-a Noćni let. U zračnim napadima NATO bombarduje položaje Srba oko Sarajeva.
 
6. septembar Avijacija NATO-a počela novu seriju bombardovanja položaja Srba oko Sarajeva.
 
7. septembar Radovan Karadžić putem televizije BBC, riječima “Molim vas, prestanite”, uputio molbu NATO-u da prestane sa bombardovanjem njegovih ciljeva. “Mi smo otvorili grad Sarajevo i on više nije blokiran”, rekao Karadžić.
 
8. septembar Deset osoba ranjeno u eksploziji granate i djelovanja snajpera u Novom Sarajevu i Centru. Među njima petero djece.
 
15. septembar Poslije više od pet mjeseci otvoren Aerodrom Sarajevo. Karadžić pristao na povlačenje teškog naoružanja iz okoline Sarajeva u zamjenu za prekid NATO-ovih udara.
 
10. oktobar Nakon četiri i po mjeseca Sarajevo dobilo električnu energiju iz elektroenergetskog sistema.
 
24. oktobar Put Sarajevo - Kiseljak preko Stupa i Ilidže otvoren za sav saobraćaj UN-a i vozila humanitarnih organizacija.
 
21. novembar Potpisan mirovni sporazum u Daytonu: BiH kao cjelovita država s dva entiteta i zajedničkim institucijama. Sarajevo ostaje nepodijeljeno. Koncert Laibacha u Narodnom pozorištu.
 
19. decembar Pucano na putnike u tramvaju, jedna žena teško ranjena.
 
20. decembar IFOR od UNPROFOR-a preuzeo komandu na Sarajevskom aerodromu.
 
22. decembar Ukinuto ratno stanje.
 
 
1996.
 
9. januar Zatvoren zračni most nakon tri i po godine. Preko njega obavljeno 13.000 letova i dopremljeno više od 160.000 tona humanitarne pomoći.
 
29. februar Opsada Sarajeva zvanično završena.
 
Tokom opsade ubijeno blizu 11.500 ljudi, a među njima više od 1.000 djece.
 
19. mart Reintegracija naselja Grbavica.
 

NAPOMENA: Komentari odražavaju stavove autora komentara, a ne stavove Al Jazeere Balkans. Molimo korisnike da se suzdrže od vrijeđanja, psovanja i vulgarnog izražavanja jer takvi komentari neće biti objavljeni. Al Jazeera Balkans zadržava pravo da određene komentare obriše bez najave i objašnjenja.